Halk dilinde, kaplıca, ılıca ...

Çermik,
Ermenice, jermuk.
Halk dilinde çermik,
Ilıca, kaplıca, 
Kudret hamamı.
Sıcak su kaynağı, kaplıca.


Herhangi bir konuda çok ileri gitme, ölçüyü aşma, aşırı davranma, taşkınlık, aşırılık.

İfrat,
Arapça, ifrat  (ﺍﻓﺮﺍﻁ) 
Tefrit kelimesinin karşıtı.
Arapça aşırı gitmek anlamındaki farṭ kelimesinden türetilmiştir.
İleri geçmek demektir. 
Aşırı gitme, ölçüyü aşma, gereğinden fazla ileri gitme anlamındadır.
Herhangi bir konuda çok ileri gitme, ölçüyü aşma, aşırı davranma, taşkınlık, aşırılık.
Bir işte, sözde veya davranışta haddi aşma, pek ileri gitme, aşırı olma.  
Haddi aşma, pek ileri gitme.  Aşırılık.  
Haddi aşma.  
Aşırıya kaçma. 
Haddinden geçmek. 
Pek ileri gitmek.  
Takatinden ziyade iş vermek. 
 
İfrat kelimesinin bir diğer anlamı;
Davarın alın saçı.  
İnsanın ense saçı. 


Orta Asya kökenli bir bekçi köpeği ...

Alabay,
Büyük boy, Safkan bekçi köpeği.
Türkmen alabay,
Orta Asya kökenli meraklı, başına buyruk, cesur,  bir bekçi köpeğidir. Erkekleri  50-80 kg ağırlığında, dişileri 40-70 kg ağırlıktadır. Yaşam süresi, 12-15 yıldır. Beyaz, siyah, alacalı, gri ve kaplan desenli farklı kürk renklerine sahip türleri bulunur. Rusya, Türkmenistan, Kırgızistan, Afganistan, Özbekistan yaşam alanıdır. 


Büyük yapısıyla oyun oynarken zarar verebileceğinden küçük çocuklarla yalnız bırakılmamalıdır. Eğitimi zorludur, küçük yaşta başlanmalı ve sabırlı olunmalıdır. Yabancılara karşı saldırganlaşmaması için küçük yaşta eğitilmesi ve sosyalleştirilmesi önemlidir. 

Kırgız mutfağına özgü, et ve çeşitli sebzelerle hazırlanan bir yemek ...

Demleme,
Dımdama,
Kırgız mutfağına özgü, et ve çeşitli sebzelerle hazırlanan bir yemek.

Dımdama 
(Demleme) 


Malzemeler:
500 gram Koyun kuyruk yağı 
1 kg Koyun eti    
2 adet Domates 
2 adet Havuç 
1 kg Lahana 
1 kg Patates 
4 adet  Soğan 
6-7 diş Sarımsak 
2 adet Bulgar biber 
Tada göre tuz, karabiber ve baharatlar   

Hazırlanması,
Gerekli ürünler önceden  hazırlanmalı ve temizlenmelidir. Kuyruk yağı doğranır. Et büyük parçalara bölünür. Havuç uzunlamasına göre ikiye, yatay tarafından dörde ayrılır. Domates dörde ayrılır. İlk olarak ocakta bir kapta doğranmış kuyruk, sonra et, üzerine soğan, sarımsak, patates, havuç, yeşil biber, lahana eklenir. En üstüne sebze ve baharatlar, karabiber, tuz eklenir. Üzeri kapak ile kapatılır. 10-15 dakika sonra ateşe yerleştirilir ve yaklaşık 1,5 saat pişirilir. Afiyet olsun.

Diğer Kırgız yemekleri;
Uuz aş,
Nooruz aş,
Çon köjö,
Sümelek,
Beşparmak,
Kuurdak,
Kara kuurdak,
Tonçon et,
Sür naarın,
Çuçuk,
Boor zapekanası (Ciğer Haşlaması)
Kilkildek
Bıcı
Öpkö (Akciğer) Koyun, keçi akciğerine tereyağı eklenerek süt dökülüp pişirilen ulusal yemek.
Külazık
Olobo,
Daamduu til (Tatlı dil)
Dımdama (Demleme)
Çüçpara
Taşkordo
Lagman
Caşşorpo
Kırgız pilavı (Plov)
Samsı, bir hamur yemeğidir. 
Talkançorbası,
Köce çorbası
Kırgız Mantısı
Kullama
Oromo,
Kıztıbey Küzimek
Akidil Salatası
Boorsok, (Kırgız Pişisi)
Chak Chak Tatlısı,


Greçka, Karabuğday ...

Greçka,

Karabuğday.
Tahıldan çok kabuklu yemişe uygunluk gösterir. Kurak ve serin iklimlerde yetişen bir bitkidir. Karabuğday bir buğday türü değildir. Kuzukulağıgil bitki familyasından olup tahıl değildir. 
Polonya, Ukrayna, Rusya, Kazakistan ve Çin’de üretilir. 


Karabuğday tohumu içeriğiyle kan şekerini düzenlediğinden, şeker hastalığına yakalanma riskini azaltır. 
Gluten içermediği için, çölyak hastaları için yararlı bir besindir. 
Unu tek başına ekmek yapımına uygun değildir. 
Karabuğday birçok ülkede bal üretiminde nektar kaynağı olarak kullanılır. 
Karabuğday küçük ve büyükbaş hayvan ile yumurta tavukçuluğunda yem olarak kullanılmaktadır. Karabuğday kandaki kötü kolesterolü azaltıcı etkiye sahiptir.  
Karabuğday ekildikten bir ay sonra yeşil gübre olarak kullanılır. 

Karabuğdayın kabuğu ayıklanmış ve kavrulmuş haline kaşa denir. 
Polonya ve Rusya'da temizlenmiş arpayı sütle pişirerek yapılan yemeğe de lapa anlamında Kaşa (Rusça) denir. 

Karabuğday çeşitleri;
Karabaş.
Yaygın Karabuğday (Fagopyrum esculentum),
Tatar karabuğdayı (Fagopyrum tartaricum),

Tel ve pulla işlenmiş gelin duvağı ...

Heril,

Tel ve pulla işlenmiş gelin duvağı.
İnce ipekli. 
Gelinliğin önemli bir noktası duvak, birçok dilde örtü anlamına gelir. 
Duvak, gelinlerin başlarını, bazen de yüzlerini kapayan dantel veya tülden oluşan süslü örtü. 


Gelinlikte bekaret sembolü sayılan duvak, gül, limon çiçeği, müge gibi çiçeklerle süslenebilir.

Çolak, Eli ya da kolu sakat olan ...

Çolak,
Eli ya da kolu sakat olan.
Eli veya kolu sakat olan (kimse).
Eski Türklerde, çoluk, çol-mak sakatlanmak demek.

Ant içme, yemin etme ...

Kasem,
Ant içme, yemin etme.
Arapça kasem, (ﻗﺴﻢ) 
Yemin, 
Ant,
Ahdetme. 
Tanrı'yı veya kutsal bilinen bir kişiyi, bir şeyi tanık göstererek bir olayı doğrulama, yemin, kasem.

Gizli tutulan şey ...

Raz,
Farsça, (راز )
Gizli sır, saklı şey. 
Sır,
Gizem,
Gizli tutulan şey.

Sır, 
İngilizce: mystery, 
Fransızca: mystere, 
Almanca: Mysterium, Geheimnis, 
Yunanca mysterion 
Duyuları aşan; usumuzun doğal durumunda, varoluşu ve özü bize kapalı, saklı kalan şey. 
Doğaüstü inanç doğruları.

Raz ayrıca;
Farsça,  Mimar
Marangozların işini tanzim eden anlamındadır.

Silm, Barış, asayiş...

Silm,
Arapça, (ﺳﻠﻢ) Barış.
Barış, sulh, asayiş.
Asayiş.
Barış,
Sulh, 
Müsalaha,
İngilizce: Peace, 
Fransızca: paix, 
Almanca: Friede
Savaşın bittiğinin bir antlaşmayla belirtilmesinden sonraki durum, sulh, hazar
Uyum, karşılıklı anlayış ve hoşgörü ile oluşturulan ortam.
Dargınlık veya savaştan sonra anlaşma, uzlaşma, sulh

Barışma.
Barışmak, sulh, barışıklık.
İtaat. 

Pasaklı, kılıksız ...

Loka,
Pasaklı, kılıksız.
Derbeder, 
Çapaçul
Giyimine veya eşyanın temizliğine, düzenine önem vermeyen (kimse), çapaçul.

Kılık kıyafeti derli toplu ve düzgün olmayan, eşyaları ve yaşadığı yer düzensiz ve dağınık olan (kimse), derbeder, pasaklı
Düzensiz, dağınık, temizliği ve intizamı ihmal edilmiş (yer, kılık vb.).

Çabuk davranmak, acele etmek ...

İvmek,
Şitap,
Çabuk davranmak, acele etmek.
Acele etmek, istical etmek.
Acele etmek, koşmak, çabuk davranmak, şitap etmek.

Gaziantep yöresinde ivmek kelimesi çok istemek anlamında kullanılmaktadır.

Çabukluk, hız, sürat ...

İvinti,
Çabukluk, hız, sürat.
Çağlarca.

Denizli yöresinde ivinti, 
Sınırı başka bir tarla içine sokulmuş üçgen biçiminde ya da uzun tarla.  
Kıvrım, kıvrıntı demektir.

Çağlarca,
İngilizce: rapid, 
Fransızca: rapide, 
Almanca: Stromschnellen 
Akarsuların, yataklarındaki çok eğimli kesimlerde ya da artık oldukça düzleşmiş eski eğim kesintisi üzerinde köpürerek, kaya döküntüleri arasından hızla aktıkları yerlere verilen ad.

Çorak, verimsiz toprak ...

Kepir,

Çorak, verimsiz toprak.
Çorak, çamurlu, verimsiz toprak.
Kıraç,
Şot,
Tuzlu ve çorak toprak.
Kepir,
Çorak, çamurlu, toprak.
Verimsiz toprak.


Gasgan,
Geren, Tuzlu, killi toprak.
Ceride, Çorak ve verimsiz yer.
Taşlı ve engebeli yerler.
Kurumuş, katılaşmış çamur.
Taşlı yer.


Cevizin yeşil kabuğu veya yaprağı ...

Ambak,
 
Mardalak, 
Manzalak, 
Tetir,
Pir,
Pur, 
Yalku,
Gövek, 
Cevizin yeşil kabuğu veya yaprağı.


Tetir, Sebze veya meyve lekesine de denir.

Güvence ...

Teminat,
Arapça, (ﺗﺄﻣﻴﻨﺎﺕ) 
Arapça temіn kelimesinden çoğul olarak teminat türetilmiştir. 
Kefalet,
Güvence, garanti.
İnanca,
Güvence,
İngilizce: guarantee, assurance, cover 
Bir antlaşmada taraflardan birinin sorumluluğu üzerine alması, inanca, teminat, garanti.
Alınan sorumluluğa karşı olarak ortaya konulan şey. 
Birinin şüphelerini dağıtmak için söylenen inandırıcı söz, teminat.
Bir anlaşmada taraflardan birine ait sorumluluğun bir başkası tarafından söz, mal veya para biçiminde yüklenilmesi.


Alışılmış olan, normal ...

Olağan,
Menus, 
Alışmış,
Alışılmış olan, normal.
Sık sık olan, olagelen, doğal, tabii, olmadık karşıtı.
Beklenilen durumda bulunan, olağandışılığı bulunmayan.
Olması tabii olan, alışılmışın dışında olmayan, tabii, normal.

Fodla, Eskiden imaretlerde fakirlere verilen, kepekli undan yapılmış pideye benzer bir ekmek ...

Fodla,
Eskiden imaretlerde fakirlere verilen, kepekli undan yapılmış pideye benzer bir ekmek.
Arapça faḍla kelimesinden üretilmiştir.
Çoğunlukla imaretlerde yoksullara verilen kepekli undan yapılmış pideye benzer bir ekmek türü.
Eskiden imaretlerde fakirlere, medreselerde talebelere ve görevlilere, yeniçeri ocaklarında askerlere dağıtılan, kepekli undan yapılmış pide şeklinde yassı ekmek.  


Babalarının eski hizmetlerine karşılık maaş ve tayın alan kimsesiz, yetim ve fakir yeniçeri çocukları hakkında kullanılırdı.

Teke Yarımadası'na özgü yerli bir keçi ırkı ...

Honamlı,
Teke Yarımadası'na özgü yerli bir keçi ırkı.  Akdeniz Bölgesinin Toros Dağları etekleri, Antalya, Isparta ve Konya üçgeninde yaşar.
Kombine, et, süt ve kıl bakımından verimlidir.
Yörüklerin uzun yıllardır yetiştirdiği bir ırk. 
Vücut iri, uzun ve yüksek yapılıdır. Kaba ve ince kılları vardır. 


Kuyruk yapıları da Kıl keçilerinden daha uzun ve püskül görünümüne sahiptir. Siyah renklidir genelde. Deri koyu renklidir. Erkek ve dişiler genellikle boynuzludur. Gözleri  belirgin  bir  şekilde  iri  ve  canlıdır.  Kulaklar  küçük  ve  kalındır. Uysal ve insana çok yakın bir ırktır.  Akdeniz  bölgesinde,  yörükler  tarafından, fundalıklar, çalı  formundaki bitkiler,  orman  içi  meralarda yetiştirilir.  

"Kınacık" da denen bir bitki hastalığı ...

Pas,

Kınacık,
Gül pası,
Kırmızı balsıra, 
Sarı pas,
Buğdaypası,
Kınacık da denen bir bitki hastalığı.


Buğdaypası denen bir mantarın tahıl bitkilerinin saplarında ve yapraklarında oluşturduğu, adını aldığı kına rengi yahut pas rengi gibi, bitkilerde kızıl-kahve lekeler bırakan bir bitki hastalığıdır.  Buğdayda görülen bir hastalıktır. Aynı hastalık daha başka tahıllarda ve bitkilerde de görülür. Bu hastalığa, pas hastalığı ya da bitki pası denir.

Kınacık mantar cinsi bir asalaktan ileri gelir. Bu asalak bitkide kendi besinini elde edecek klorofil bulun­madığı için, beslenmesini üzerine asıldığı bitkiden sağlar; böylece, o bitkiye büyük zarar verir, kısa za­manda kurutur. Kınacığa yakalanan tahılların başında, saplarında, yapraklarında pas rengi küçük benekler belirir. Bunları tutulup ezilecek olursa içinden kına tozu gibi bir madde çıkar, parmakla­ra sıvaşır. Hastalığa bundan dolayı kınacık denilmiştir.

Güllerde de aynı hastalık oluşabilir. Phmogmidium mucronatum mantarının sebep olduğu, tomurcukların açılmasını engelleyen bir pas hastalığı olup Gül pası veya Kırmızı balsıra denir.

Patuşka, Edirne yöresine özge bir halk oyunu ...

Patuşka,

Edirne yöresine özge bir halk oyunu.

Edirne ve yöresinde en çok oynanan oyunlar;
Alaybeyi, Arzuyla Kanber,
Balkan Gaydası, Boymisa (Boymiya),
Cevriye,
Çamko,


Debreli Hasan,
Fatoş, 
Garaguna, Galamatya (Galamata) 
Hora,
İstafalka, (İsteviyalka)
Kabadayı, Karşılama, Kasap, Katibem, Kazibe,
Mendil, 
Patuşka, Pomak Gaydası, 
Sirto, Selanik, Sülümanağa,  Stefalka (Steviyalka, Çift Ayak)
Tapşin Havası, Tikveş, 
Zigoş,   

Popüler Yayınlar

Takipçiler

Yeni içerikler için takip edin!

BULMACA ANSİKLOPEDİSİ