Uluslararasi bir doğrama şekli ...

Julyen,
Jardin,
Peyzan,

Uluslararası Doğrama Şekilleri;
Batanet-Batonet, Burnuaz, Buket Garni, Julyen, Jardin, Matignan-Matignon, Masedon,  Mirpua, 
Peyzan, Vişi olarak tariflenir. Ancak Verev, Tütün Kıyımı, Piyaz (Yarım Dilim), Zırhlama, Rende-pres, Elma dilimi, Enine yarım dilim şeklinde doğrama biçimleri de vardır.


Julyen, (Jülienne)
Her çeşit sebze bu şekilde doğranabilir. Bıçak sırtı kalınlığında, yaklaşık 3-4 cm uzunluğunda, ince çubuklar halinde doğrama şeklidir. Kibrit çöpü olarak ta bilinir. Hepsi eşit kalınlıkta doğranmalıdır. Et yemeklerinin yanında sebze garnitürlerinde ve salatalarda, Çorbalarda, Soğuk ordövr tabaklarının süslemelerinde kullanılır. Mutfaklarda en çok kullanılan doğrama biçimidir. Fajita’ların içerisinde yenilen sütun gibi etler/tavuklar, sebzeler hepsi Julyen doğranmıştır.

Burnuaz - Brunoaz, (Brunoise)
Bütün parçaların aynı büyüklükte olmasına dikkat edilen en küçük doğrama şeklidir. Sebzeler önce julyen şeklinde doğranarak hazırlanır sonra brunoise şekline getirilir. Sıçan dişi olarak bilinen bir  doğrama biçimidir. Et suyu çorbalarda, Salatalarda,  et yemeklerinin yanında sebze garnitürlerinde, süslemelerde kullanılır. Mutfaklarımızda küp küp, sıçan dişi diye adllandırdığımız bu doğrama biçimi köfte için doğranan soğan için çok kullanıır.

Jardin (Jardiniere-Jardinie)
Burnuaz doğrama şeklinin biraz daha iri doğranmış şekline denir. İri Burnuazda denilir. Bu şekilde doğrama muhtelif et ve sebze yemeklerine isim verir. Eşit doğranması önemlidir. Çeşitli et ve sebze yemeklerinde kullanılır. Süslemelerde ve salatalarda kullanımı yaygındır. Bu usul çeşitli et ve sebze yemeklerine isim verir. Sıçan dişinin irisidir. Et ve sebze yemeklerinde kullanılır.

Masedon-Macedon, (Macedonie)
Jardin doğrama şeklinin biraz daha iri olan doğrama şeklidir. Mirpua doğrama şeklinin küçüğüdür.  Küplerin 7-8 tanesi bir çorba kaşığına sığacak büyüklükte muntazam kesilirek yapılan doğrama biçimidir. Tavla zarı olarakta bilinir. Ezilen, süzülen çorbalar ve soslarda kullanılır. Sebze garnitürlerinde, çeşitli et ve sebze yemeklerinin hazırlanmasında, salatalarda  çok kullanılır. Çiğ ve pişmiş etlerin doğranmasında da kullanılır.

Peyzan, (Paysane-Paysanne) / Days (Dice)
Bu doğrama yöntemi iki isimlidir. Bütün parçaların aynı büyüklükte olmasına dikkat edilir. Bıçak sırtı kalınlığında, 1-2 cm yüzeyinde doğrama usulüdür. Et suyu çorbalarda kullanılır. Tüm sebzeler bu yöntemle doğranabilir. Garnitür olarak kullanılacak sebze ve salatalar bu doğrama yöntemi ile yapılır. Peyzan doğrama şeklini rastgele yaparsanız matignon doğrama biçim olarak adlandırılır.

Matignan (Matignon)
Paysanne doğrama şekli rastgele doğranırsa matignon adını alır. Aynı şekilde  kalınlıklar ve yüzeyleri birbirinden çok farklı olmamalıdır. Mire poix doğramanın çok ince hali de diyebiliriz.

Batonet, Batonet stik, (Batonnet)
Sebzelerin 0,5 veya 1 cm², 4-5 cm uzunluğunda, kare prizma şeklindeki doğrama biçimidir. Jülyen kesime benzer fakat daha kalındır ve sebzeleri küp şeklinde doğramaya hazırlar. Evdeki mutfaklarımızda genellikle parmak kalınlığında dediğimz doğrama biçimidir. Patates için en uygun doğranma şeklidir. Havuç ve kereviz onu takip eder. Patates, kereviz ve havuç gibi sebzelerle yapılan süslemelerde kullanılır.

Vişi, (Vichy)
En çok kullanılan kesim şeklidir. Dilim dilim, halka halka yapılan doğrama şeklidir. Bıçak sırtı kalınlığında halkalar şeklinde doğrama usulüdür. Daha ziyade ince havuç, kabak, salatalık gibi sebzelerle yapılan salatalarda, süslemelerde, garnitürlerde kullanılır. Bazen hazırlanan garnitüre de aynı isim verilir.

Mirpua, (Mire poix)
Hem lezzet verici bir karışım, hem de iri parçalar halinde bir doğrama usulüdür. İri parçalar halinde bir doğrama usulüdür. Parçaların tamamı küp veya küpe yakın eşit ölçülere sahip olmalıdır. 3-4 tanesi bir yemek kaşığına sığacak büyüklükte olmalıdır. Temel soslarda, çorbalarda, patates garnitürlerinde, et yemeklerinde, çeşitli sebzelerin etlerin ve kök sebzelerin doğranma şeklidir. Soğan, kereviz, havuç, kereviz kabukları, pırasa ve defne yaprağından oluşan gruba bu isim verilir.

Mirpura kullanıldığı yerlere göre iki şekilde hazırlanır;

  • Beyaz mire poix: Mirpua sebzelerin beyaz kısımları kullanılarak hazırlanır. Berrak çorbalarda, beyaz soslarda, beyaz etten hazırlanan yemeklerde ve su ürünlerinden hazırlanan yemeklerin hazırlama sularında kullanılır. 


  • Normal mire poix: Sebzelerin kabuk ve yeşil kısımlarının da kullanılmasıyla hazırlanır. Kahverengi fondlarda kullanılır

Buket Garni, (Bouget Garnie)
Lezzet verici karışımlar arasında yer almasına rağmen aynı zamanda sebzelerin en büyük doğrama biçimidir. Aslında doğrama usulü değildir. Özel koku ve lezzeti olan çeşitli sebzelerin ve otların eşit ölçülerde bir araya getirilip bağlanmasıyla yapılır. Mutfakta birkaç sebzenin bir araya getirilmesiyle oluşturulur. En yaygın kullanılan şekli havuç, pırasa, kereviz sapları, kök kerevizin kabuk ve kabukla birlikte iç kısımları, soğan, defne yaprağı gibi sebzeler eşit ölçülerde doğranır, sicimle bağlanmasıdır.

Süslenmiş Soğan, (Garnished Onion),
Kullanıldığı yere göre büyük veya küçük soğanın dış kabukları soyulur. Kök sap kısımları kesilirken dağılmaması için derine kaçmamak gerekir. Soğan üzerine defne yaprağı iki tane karanfille tutturulur.

Baharat Torbası (Sochet d’espies),
Türk mutfağında da kullanımı yaygındır. Mutfak tülbendinin içine ezmeden çeşitli otların ve baharatların karışımı konulur. Genelde azıcık kırılmış tane karabiber, bahar, kimyon, karanfil, kekik, biberiye, mercanköşk otu sıkıca tülbent içine torba şeklinde konur ve bağlanır. Hazırlanan bu torbaya Baharat torbası denir. Kullanılacak etin veya sosun içine atılır. Yemek pişince içinden alınır.

Sicilya'nın doğu kıyısında aktif bir stratovolkan ...

Etna,
Aetna,
Etna Dağı,
Sicilya'nın doğu kıyısında, Messina ve Katanya'ya yakın aktif yanardağ.
Sicilya'nın doğu kıyısında aktif bir stratovolkandır.
Messina ve Catania şehirleri arasındadır.
Sicilya lehçesinde Mongibeddu,

İtalyanca Mongibello, dağ anlamına gelen Latince mont kelimesi ile Arapça jebel kelimesinden türetilmiştir. Etna yanardağı, uzun süredir aktif olan bir volkan.


İtalyan: Mongibello
Sicilya: Mungibeddu,
Latin: Aetna,

Avrupa kıtasındaki en yüksek yanardağ olup en büyük üç yanardağdan biridir. İtalya'da Alplerin güneyindeki en büyük dağdır. Yanardağ 3,326 m. yüksekliği ile en yakın rakibi Vezüv'ün üç katı, Stromboli'nin 3,5 katı kadardır. 

Etna Dağının, verimli volkanik toprakları, dağın alt yamaçlarına ve güneydeki Catania Ovası'na yayılan üzüm bağları ve meyve bahçeleriyle geniş tarımı desteklemektedir. Son etkinliği 24.12.2018 tarihinde olmuştur. Civarında yaşayan nüfusu nedeniyle Etna Dağı, Birleşmiş Milletler tarafından 2013 yılında "On Yıl Volkanı" olarak Dünya Mirası ilan edilmiştir. 

Etna yanardağının patlamalarının insanlar tarafından ilk kaydı MÖ 90-30 yılları arasında Sicilya Agyrium doğumlu Yunan tarihçi Diodorus tarafından yapılmıştır. Etna kayıtları incelendiğinde , dünyadaki 2750 yıl boyunca en iyi şekilde yazılı tarihi oluşturulmuş volkan olma özelliğindedir. Etna Volkanı, Avrasya ve Afrika tektonik plakalarının hareketleriyle patlamaktadır.

İtalya’da Etna dışında iki yanardağ daha Vezüv ve Stromboli volkanları vardır. Vezüv volkanı ise antik Pompei şehrinin haritadan silinmesine sebep olurken, taşlaşmış olarak bulunan insanlar kazılardan çıkarılmıştır.

Sütkardeş ...

Emişik,
Sütkardeş,
Emilik,
Emişig,
Hemşire,
Emişüklü, 
Emüşüklü,
Emüşük, 
Emilgatil,
İng. milk sibling,

Süt kardeş anlamında halk arasında kullanılan bir sözcük, Emişik.

Aynı kadından süt emmiş çocukların birbirine göre aldıkları ad.
Halk arasında sağmal koyun ya da keçilerin oğlak ve kuzuları ile beraber otlamaya gitmesine de emişik denir.

Sahiplik, Mülkiyet ...

İyelik,
Sahiplik,
Arapça, ملكية
Ar. mulkiyyet,
Mülkiyet.
Mülkiyyet.
İng. ownership.

Bir taşınmazın iyesi olmayı, onu kullanmayı, tutuya koymayı ve satabilmeyi sağlayan bireysel hak. 

Kendisinin olan bir şeyi yasa çerçevesinde istediği gibi kullanabilme hakkı.

Mezar soyucu, kefen soyucu ...

Nebbaş,
Arapça, نباش 
Mezar soyucu,
Kefen Soyucu.
Mezar soyguncusu,

Ölüyle birlikte gömülen değerli eşyaları çalan kimse, ölü soyucu, kefen soyucu.
Kabirleri kazıp kefen soyan kimseye nebbaş denir.

Arapça Nebş fiilinden türetilmiştir.
Arapça Nebş, Gömülü bir şeyi yerden çıkarma. 
Bir şeyi diğer bir şey vasıtasıyla meydana çıkarma anlamındadır. 

İslamda kabir hırsızlığının, koruma altındaki bir malı çalmadaki özellikleri taşımadığı görüşü hakim kalmış dolayısıyla hırsızlık sayılmamaktadır. 

Kabirden çalınan şey, hayatta olan bir kimsenin mülkü olmadığından nebbaş da hırsız sayılmaz. Özellikle kefen, koruma (hırz) altında sayılmaz.  Kabir hırsızlığı günah sayılıyor ama hırsızlık sayılmıyor. 

Ancak mezar hırsızları, günümüzde kapsam değiştirmişlerdir. Kefen bezi önemli bir eşya sayılmıyor. Şimdi yeni gömülmüş taze cesetleri çıkarıp, daha çok altın diş ve bedene takılan kalb pili gibi bazı kıymetli malzemeleri çalmaktadırlar. Hatta yanlamasına konulmuş tahtaları bile soymaktalar.


Bozma, bozukluk ..

Halel,
Bozma
Bozukluk.
Eksiklik,
Arapça, halel, خلل
Esas kökü arapçadır. 
Arapça bir kelime olan halel, bozukluk, eksiklik anlamındadır.

Halel kelimesinin diğer anlamları;
Eskiden kadınların taktıkları cam bilezik için de halel derlermiş. 
Diğer bir anlamı ise başkası tarafından verilen zarar.

İki şeyin aralığı. 
Boşluk. 
Açıklık.

Eskiden ekim ayına verilen ad ...

Ortagüz,
İlk Teşrin,
Birinci Teşrin,
Teşrini evvel,
Ekim,
Ekim ayı,
Avara ay,
İng. October,
10 Ocak 1945 tarihli yasayla Birinci Teşrin ayına Ekim ayı adı verildi.

Ekim, Gregoryen Takvimi'ne göre yılın 10. ayı olup 31 gün çeker. 
Ekim ayı, Sümer, Babil, İbrani, Süryani, Arami dillerinde Tişri kelimesinden gelme Teşrin-i Evvel olarak kullanıldı. Cumhuriyet'ten sonra da İlk Teşrin ya da Birinci Teşrin olarak kullanılan ekim ayı, 10 Ocak 1945 tarihinde kabul edilen kanun ile 15 Ocak 1945 tarihinde yürürlüğe girdi. Bu kanunla dört ayın adı değiştirildi ve ekim ayı oldu.
Ekim adının İngilizce karşılığı olan october, Latince sekiz anlamına gelen octo kelimesinden  gelir. Eski Roma takviminde Ekim ayı 8. ay olup october olarak kullanılmıştır.

Hicri takvime göre ay adları;
Muharrem
Safer
Rebiyülevvel
Rebiyülahir
Cemaziyül evvel
Cemaziyül ahir
Recep
Şaban
Ramazan
Şevval
Zilkade
Zilhicce


Eskiden aylara verilen adlar;
1-  Zemheri (14 Ocak - 13 Şubat)
2- Gücük (14 Şubat - 13 Mart)
3- Mart (14 Mart - 13 Nisan)
4- Abrul (14 Nisan - 13 Mayıs)
5- Mayıs (14 Mayıs - 13 Haziran)
6- Kiraz (14 Haziran - 13 Temmuz)
7- Orak (14 Temmuz - 13 Ağustos)
8- Ağustos (14 Ağustos - 13 Eylül)
9- İlkgüz (14 Eylül - 13 Ekim)
10-Ortagüz (14 Ekim - 13 Kasım)
11-Songüz (14 Kasım - 13 Aralık)
12-Karakış (14 Aralık - 13 Ocak)



ESKİ DİLDE AYLAR,

Ağaç budama işi ..

Kesi,
Ajüg,
Ağaç budama işi.
İng. tree surgery
Osmanlı döneminde ağaç budama işine Ajüg adı verilirmiş.
Esasen Farsça olan Ajüg kelimesi hurma lifi, ağaç budama anlamlarındadır.

Teşzib, Ağaç budamak.

Bağ budamaya ya da ağaç kesmeye yarayan, eğri bir çeşit bıçak, Tare.

İstanbul Boğazında yer alan adalar ...

Areke,
Prens adaları,
Adalar,
İstanbul Boğazında yer alan adalar ... 
İstanbul boğazı ağzında yeralan adalar grubu...

İstanbul Boğazı, Karadeniz ile Marmara Denizi'ni birbirine bağlayan su geçididir. 
İstanbul Boğaz' ına Bizanslılar, Bosporos demişler. Yunanca: inek ya da öküz anlamına gelen bous ve yol, geçit anlamlarına gelen poros kelimelerinden türetilmiştir. Öküz ya da İnek Geçidi anlamına gelen Bosporos adı Yunan mitolojisinde baş tanrı Zeus' a izafeten verilmiştir.

İstanbul Boğazı' ndaki Adalar;
Salacak açıklarında bulunan Kız Kulesinin üstünde olduğu kayalık ada ile Kuruçeşme açıklarındaki Galatasaray adası olarak bilinen Kuruçeşme Adası.  Prens Adaları adı ile de bilinen İstanbul Adaları, Büyük Ada, Heybeli Ada, Kınalı Ada, Burgaz Ada, Sedef Adası, Kaşık Adası, Pide Adası, Yassı Ada, Sivri Ada, Balıkçı Adası.

Bizans devrinde manastırların kurulduğu Adalar, saray mensuplarına yazlık veya sürgün yeri olmuştur. Heybeliada'da Bizans'ın son yapısı, Meryem Ana'ya ithaf edilmiş küçük kilise, Deniz Lisesi üst binası avlusunda bulunur. 

XIV. yüzyıl başlarında servise giren buharlı vapurlar ile Adalar'a ulaşım kolaylaşmış, okullar ve oteller de inşa edilince nüfus artışı başlamıştır. Yan yana sıralı dört ada villa, yazlık evler, çamlık koruları ile kaplı olup, plaj ve piknik yöreleri ile ünlü olup ada yollarının tek vasıtası faytonlardır. Yelken ve Su Sporlan kulüplerinin ilki ve meşhuru Burgaz Adasındadır. 

Hikaye yazarı Salt Faik Abasiyanık adada yaşamış, yaşadığı ev müzeye çevrilmiş ve uğrağı, gün batımı ile şöhretli Kalpazan Kaya mahalli meşhur bir kahve olmuştur. 

Heybeli yönünde, şeklinden dolayı adlandırılmış, Kaşık Adası yer alır. Heybeli Ada' nın ikiz tepeleri arasında Deniz Lisesi bulunur. Adada çamlık içerisinde, Rum Ruhban Okulu vardır. Ada iskelesi yanında Deniz Lisesi sahil boyu uzanır. Adada Değirmen Burnu piknik alanı ve okullar, sanatoryum tesisleri bulunur. 

Takım Adaların en büyüğü ve meşhuru Büyük Ada'dır. Fayton turu ile ünlüdür. Yörük Plajı bir halk plajı olup şahane bir koydadır. Dil Burnu mesire alanı vardır. Büyük Adada iskele civarı lokantalar, çayhaneler ve dükkanlar vardır. 

Sedef Adası halka açık plajı ile ünlüdür.

Popüler Yayınlar

İzleyiciler

Yeni içerikler için takip edin!

BULMACA ANSİKLOPEDİSİ