Hakasya Cumhuriyeti'nin başkenti ...


Abakan,

Diğer Şehirleri; 
Başkent, Abakan.
Çernogorsk, Sayanogorsk, 
Abaza, Ust-Abakan, 
Sorsk, Şira, Veltirskoye.

Hakasya,
Khakassia,
Hakasya Cumhuriyeti,
Hakasça, Khakasiya Respublikazı. 
Rusça: Pеспублика Хакасия, 
Hakasya. 
Sibirya'da Rusya'ya bağlı bir cumhuriyet. 

Hakasya Cumhuriyeti, Orta Sibirya'nın güneyinde bulunur. Ülkenin batısında Altay Cumhuriyeti ve Şorya, güney ve doğusunda Tuva Cumhuriyeti, kuzeydoğusunda Kızılyar yeri vardır. 
Yüzölçümü 61 900 km². 

İdari merkezi başkent Abakan'dır. Güney Doğu Sibirya'da bulunan bu bölge, Rusya'nın Krasnoyarks eyaletine bağlıdır. 1729 yılında Çar Petro döneminde, Rusya ve Çin arasındaki anlaşma ile Hakasya, Rus İmparatorluğu' na katıldı. Sibirya' daki diğer bölgelere benzer olarak, Rusya' nın batı bölgelerinden hüküm giymiş suçluların tutulduğu kaleler yapılmıştır. Yerli Hakas halkı Rus Ortodoks dinindendir. 1930 yılında Sovyet Rusya tarafından Hakas Özerk Oblastı kuruldu. 1991 yılına kadar Krasnoyarsk Krayı' na bağlı kalan Hakaslar, 1992 yılında Hakasya Cumhuriyeti oldu.



Yenisey Irmağı, Hakasya Cumhuriyetinin en uzun akarsuyudur. Çulım, Tom ve Abakan Nehri diğer önemli nehirlerdir. Rusya' daki en büyük molibden yatakları bu bölgede bulunuyor.

Dağları; 
Karagoş-Karatoş  Dağı (2.930 m), Sayan Dağları, Çonhır dağ, Hara dağ, Verhniy Zub dağı, Bobrovaya dağı.

Shira Gölü, 
Geniş bir bozkır havzasında yer almaktadır. Shira Gölü, Rusya'nın en büyük tıbbi maden suyu depolarından biridir.

Bele Gölü, 
Güney Sibirya'nın en büyük maden suyu rezervuarıdır.


Salbyksky Höyüğü, 
Antik mezar mimarisinin bir şaheseri ve Sibirya'daki en büyük mezar höyüğü olan Tagar kültürünün görkemli bir anıtıdır. 

Sunduki (sandık), 
Ordzhonikidze ve Shirinsky bölgelerinde Beliy Yus Nehri'nin orta kesimlerinde yer alan doğa ve arkeoloji anıtlarından oluşan bir komplekstir.

Kazanovka, Khakassky Müzesi,
Sulek Müzesi,



Mount Gladenkaya, 
Abakan’a yaklaşık 120 km, Sayanogorsk’a ise 40 km uzaklıktadır. Khakassia, Krasnoyarsk krai sakinleri ve kayak yapmayı sevenlerin favori tatil yeridir.

Eski dilde, haydutluk, soygunculuk ...

Şekavet,
Arapça şekavet,  شقاوت
Şakavet,
Eski dilde, Haydutluk.
Soygunculuk.
Eşkiyalık,

Her çeşit kötülük içinde olmak.
Bela ve zillete düşmek. 
Sıkıntıda kalmak. 
Haydutluk, eşkiyalık.
Bela ve zillete düşmek.

Kötü iş yapma, soygunculuk, haydutluk. 
Sıkıntıda kalmak, mutsuzluk, bir kimsenin iç dünyasının kötü ve çirkin bir hale gelmesi.

Osmanlı Döneminde her çeşit kötülük içinde olmak şekavet demektir. Hukukta haydutluk, soygunculuk anlamında kullanılır. Osmanlılarda şakavet, haydutluk, eşkiyalık demektir.

Şüzuz, Şazz kelimesinden türemiştir. Kaide ve kanun dışı, yalnız kalmak, karşı,  muhalif olmak demektir.

Muskovit, moskof camı, evren pulu ...

Mika,
Eng. İsinglass, Mica.
Alm. Glimmer,
Fr. Mica,
Rusça, слюда,
Evren pulu,
Muscovite,
Muskovit,
Moskof camı, 
Rus camı,
Ak mika,

Püskürük ve başkalaşmış kayalar içinde bulunan, alüminyum silikat ile potasyumdan oluşmuş, yapraklar durumunda ayrılabilen, ateşe dayanıklı parlak bir mineral.


Bu mineralden yapılmış olan.
Doğada, ince, saydam katmanlar olarak bulunan silis minerallerinin genel adı.

Osmanlı İmparatorluğu'nda alınan bir vergi çeşidi ...

Cizye,
(Arapça,  جزیه ) 

Gayrimüslim vergisi.
Müslüman olmayan erkek vatandaşlardan alınan vergiye Cizye denir. 
Cizye, askere gitmeyen azınlıklardan alınan vergidir. 
Müslümanların fethettikleri yerlerde, müslüman olmayanlardan alınan ve devlet teminatı altında bulunmanın karşılığı olan vergi.

Vergi, Haraç;
Osmanlı Devleti'nde alınan Şeri ve Örfi Vergiler adında iki tip vergi vardı.
Osmanlı İmparatorluğu'nda alınan vergiler;
  • Ağıl, Ağnam (sipahinin arazisine yaptığı ağıl için, ağnam ise koyun ve keçi üzerinden alınan vergilerdir.)
  • Arus, Aşar, 
  • Avarız, İlk önce savaş daha sonra sel, yangın gibi devletin paraya ihtiyaç duyduğu durumlarda sıkça toplandı.
  • Bac, Bedl-i, Bennak, 
  • Cizye  
  • Cürm-ü cinayet  
  • Çift resmi  
  • Damga, Deştbani,
  • Gümrük resmi 
  • Haraç  
  • İhtisab  
  • İspenç  
  • İştira ,
  • İltizam, 
  • İhtisab 
  • Maktu  
  • Mururiye resmi  
  • Müskirat resmi  
  • Nüzul  
  • Otlak resmi  
  • Öşür (Aşar) vergisi; Osmanlı döneminde köylülerden, ürettikleri tarım ürünleri için %10 oranında alınan vergi.
  • Rav akçesi  
  • Resm-i bostan  
  • Resm-i dönüm  
  • Ağnam resmi  
  • Resm-i hınzır  
  • Resm-i mücerred  
  • Resm-i sicill  
  • Rusum-e-eflak  
  • Selamet isni  
  • Tapu resmi  
  • Tekalif-i örfiye  
  • Temettü Vergisi  
  • Tuz resmi  
  • Zakat

Kıta sahanlığı ...

Şelf,
Kıta sahanlığı,
İng. shelf, Continental shelf, 
Frn. Plateau continental,
Arapça, المشهد القاري

Cografi bir terim olup, uluslararası politika ve hukuk anlamında daha çok konuşulur. Ülke karasuları, balıkçılık, petrol ve turizm gibi ekonomik konuları yakından ilgilendirmektedir.
Karaları çevreleyen ve karalardan sayılan, 200 metre derinliğe kadar olan sığ deniz dipleri.
Jeolojik anlamda bir ülkeyi oluşturan kara parçasının deniz altındaki uzantısıdır ve kıtanın bitip okyanusun başladığı kıtasal çizgiye kadar olan bölgedir. Kıta sahanlığı, kara platformu olarak da bilinir. Eskiden arapça içinde yemek ısıtılan veya yumurta gibi şeyler pişirilen, derinliği az metal kaplara sahan denirdi. Bir kıtayı ya da kara parçasını çevreleyen görece sığ ve eğimli deniz tabanına denir.

Kara sularının bittiği yerden başlayan ve ilgili ülkenin topraklarının deniz altındaki doğal
uzantısı olup, 200 metre derinliğe kadar olan alanı kaplayan su altı bölgesidir.

Kıta sahanlıklarının sığ derinliklerde yer almaları nedeni ile deniz suyu seviyesi ve değişimi etkiler. Tektonik depresyonlar ve iklim değişikliği ile alakalı dır. Kuzey kutup bölgelesinde sahanlıklar buzul aşınmasına maruz kalır. Ama daha sıcak güney kutbu bölgesinde ise  akarsu vadilerinin etkisindedir.

Kıta sahanlıklarının eni bölgelere göre oldukça değişmekle birlikte jeolojik açıdan ortalama 75 km olarak kabul edilir. Çoğu yerde kıta sahanlığı, kara kütlesinin deniz sınırından sonraki uzantısı biçimindedir. Derinlikleri bölgelere göre değişmekle birlikte, 150 metreden fazla olmayan derinliklere sahiptirler.

Alev, kıvılcım ...

Şihab,
(Arapça,  شهاب )
İng. flame  
Fr. feu  
Alev,
Alaz,
Absimat.
Kıvılcım,
Şerare,
Şahap,
Şule, 
Yalaz, Yalım,
Flama, 
İjek,
Sinskal, 
Sagım,
Çakım, 
Cığa, 


Cılıngı, Civek, Çingi, Çakın.
Arapça şihab, akan yıldız, kayan yıldız, Parlak yıldız ve kıvılcım anlamındadır.





Yıldızdan fırladığı zannedilen ve dünyanın atmosferinde bir an görünüp kaybolan gök taşı.
Yanan maddelerin veya gazların türlü biçimlerdeki ışıklı uzantısı, yalım, yalaz, alaz, şule , kıvılcım.

Adını Bergama kentinden alan ve yazı yazmakta ya da cilt yapmakta kullanılan deri ...

Parşömen,
Parchment,
Pergamena,
Tirşe,

Parşömen üzerine yazılan yazılar okunduğunda gözü yormaması gibi özelliğe sahiptir. Yırtılmaması, alev almaması, dayanıklılığı, hat ve tezhip sanatına uygunluğu ayrıca belli başlı özellikleridir.

Mısır Kralı, Anadolu'ya papirüs ihracatını yasaklamış. Dünyaca ünlü Bergama kütüphanesi, kağıtsız kalmış. Bergama Kralı II. Eumenes, papirüsün yerini tutabilecek yeni bir malzeme yapılmasını ve yapanı ödüllendireceğini söylemiş. Bergama Kütüphanesi Müdürü Krates, oğlak derilerini işleyerek, yazılabilecek duruma getirmiş. Elde ettiği malzemeyi krala sunmuş. Krates'in yardımcısı İrodikos'un derileri daha ince bölümlere ayırıp istenildiği gibi kullanılacak duruma getirmiş. Ortaya çıkan örneğe  Bergama kağıdı "Charta Pergamena" adı verilmiş. İlk kez Bergama'da yapıldığı için pergamana adı verildi.


M.Ö. 197- 159 yılları arasına rastlayan ve en iyi kalitede parşömen üretim yöntemleri geliştirilmesine vesile olan bu olaydan sonra, Bergama merkez olmak üzere tüm Ege Denizi çevresindeki elyazması üretimi de katlanarak artmış. M.S. IV. yüzyıla kadar Avrupa, Asya ve Afrika'da papirüs ve parşömen birlikte kullanılmış.

Koyun, keçi, dana, domuz, antilop, oğlak derisinden yapılırdı. Oldukça uzun işlemleri gerektiren parşömenin yapımına, özel bir makasla derinin iç yüzündeki et parçaları kesilerek başlanır. Daha sonra bu kısım üzerine kireç sürülür, dış yüzü de kuru olarak ponza taşıyla ovulur ve nişastadan yapılan ince bir zamk tabakası sürülerek cilalanır. Sanayide de tutkalsız kağıt üzerine önce seyreltik sülfürik asit, ardından amonyaklı bir çözelti etki ettirilerek bitkisel parşömen hazırlanır.

Sonraları Avrupa'da paçavradan yapılan kağıdın kullanılmaya başlanması ve matbaanın keşfi ile parşömen önemini yitirmiş. Pahalı bir yazı gereci olduğu için de papirüs kadar yaygınlaşmamış.

Şefkat, merhamet ...

Atufet,
Arapça, عطوفت,

Acıma,
Şefkat,
Merhamet.
Çok merhametli oluş.
Sevecenlik,
Acıma ve sevgi duygusu.

Bir kimsenin veya bir başka canlının karşılaştığı kötü durumdan dolayı duyulan üzüntü.

20 Grammy ödülü sahibi, soul müziğinin Kraliçesi Amerikalı sanatçı …

Aretha Franklin,
(D.1942 - Ö.2018)
Amerikalı soul ve gospel sanatçısı.
Amerikalı sanatçı, Memphis, Tennessee,
Soul müziğin kraliçesi,
20 Grammy ödülü sahibi.

Aretha Franklin, 25 Mart 1942 yılında Memphis’de dünyaya geldi. Aretha 6 yaşındayken anne ve babası ayrıldı. 10 yaşına geldiğinde ise annesini kalp krizinden kaybetti. Babasının rahip olmasından dolayı kilise korosunda vokal olarak şarkılar söyledi. 1956 yılında henüz 14 yaşındayken, babasının gospel kayıtlarını yapan Checker Records ile albüm anlaşması imzalayarak müzik dünyasına girdi.

Gospel(Gospel müziği), kilisedeki törenler esnasında org ya da piyano eşliğinde, genellikle bir kadın vokalin söylediği doğaçlamalardır. 1956 yılında “The Gospel Soul of Aretha Franklin” adlı kaydını yayınladı.
İki defa evlenen ve daha 12 yaşında iken ilk çocuğunu doğuran Kraliçe dört erkek çocuğuna sahib oldu.

Sanatçı, 2005 yılında ABD'nin eski Başkanı George W. Bush tarafından Amerika'nın en yüksek sivil onuru olan Başkanlık Özgürlük Madalyası ile ödüllendirildi. Soul müziğinin Kraliçesi, üç ABD Başkanının (Jimmy Carter, Bill Clinton ve Barack Obama) açılış törenlerinde şarkı söylemiş.

1968 yılında Aretha Franklin ilk Grammy ödülünü “Respect” ile aldı. 1974 yılına kadar da “En İyi Kadın Vokal” ve “En İyi R&B Sanatçısı” gibi dallardaki ödülleri kimselere kaptırmadı.

1960lı yılların sonu gelindiğinde Aretha Franklin, “The Queen of Soul”(Soul Kraliçesi) ve “Lady Soul” gibi lakapları alarak sou’lun en büyük isimlerinden olduğunu kanıtladı. Mezzo-soprano sesi ve sesinin rengi ile bir idol haline geldi. Ancak daha sonra durgunluk dönemine giren sanatçı 70li yıllara gelindiğinde temposunu düşürerek daha az sayıda kayıt çıkarmaya başladı.

“Respect (You Make Me Feel) A Natural Woman”, “Think” ve “Spanish Harlem” gibi şarkılarıyla tanınan sanatçı, sağlık problemleri sebebiyle 2017 yılında müziği bıraktığını açıkladı.

Sanatçı bugüne kadar 75 milyonun üzerinde albüm satışına imza attı. Franklin'in 20'den fazla şarkısı ise müzik listelerinde ilk sıraya yerleşti.

8 Şubat 2008 yılında, Musicares tarafından “yılın insanı” seçildi.  Aretha Franklin, 50. Grammy Ödül töreninde  20. Grammy Ödülü’nü alarak onurlandırıldı.

2018 yılının Ağustos ayında pancreas kanserine yenik düşerek, 76 yaşında hayata veda etti.

Etil Alkol ..


Etanol,
Ethanol,
Ethyl alcohol,
Grain alcohol,
C ₂H ₅OH
Yoğunluğu, Density: 789 kg/m³ (20°C’de)
Formül, Formula: C2H6O
Kaynama Noktası, Boiling point: 78.37 °C
Mol Ağırlığ, Molar mass: 46.07 g/mol
Erime Noktası, Melting point: -114.1 °C


Saf  Etilalkol, Etanol hafif karakteristik kokusu olan,  uçucu, yanıcı ve renksiz bir sıvıdır. Alkollü bir maddedir. Alkollü içeceklerde kullanılan başlıca alkol türüdür.
Etanol doğal olarak şekerlerin mayalanması veya makrokimyasal işlemlerle fermantasyon yoluyla üretilir. En yaygın kullanılan bir eğlence ilacı olarak tüketilir. Ayrıca antiseptik ve dezenfektan olarak tıbbi uygulamalarda da kullanılır. Etanol ayrıca temiz yanan bir yakıt kaynağı olarak kullanılır. Sıcaklıkla hacim büyümesi nispeten muntazam olduğundan, hava sıcaklığını ölçen termometrelerde termometre sıvısı olarak kullanılır. Sıvı seviyesinin rahat görülmesi için bir boya maddesi konur. Su, eter ve asetonda her nispette karışır.

Buğday ...

Hınta,
Buğday,
İng. common wheat,
Osm. hınta,
Arapça buğday, قمح

Buğdaygillerin örnek bitkisi (Triticum), 
Bu bitkinin başaktan ayrılıp öğütülmesiyle elde edilen tanesi.
Buğday,  tohumu ekmek yapımında kullanılan bitki ve aynı bitkinin başaktan ayrılmış tanesi. 

Buğday, un, yem üretilmesinde kullanılan temel bir besin maddesidir. Kabuğu ayrılabileceği gibi kabuğu ile de öğütülebilir. Buğday aynı zamanda çiftlik hayvanları için bir yem maddesi olarak da yetiştirilmekdedir. Hasattan sonra atık ürün olarak alınan saman hayvanlar için kullanılır. Buğday, dünyada ıslahı yapılmış tek yıllık otsu bir bitki. Karasal iklimi tercih eder. Buğdayın ana vatanı olarak Anadolu, Batı İran ve Kafkasya sayılır.   

Sınıflandırmada önce başak özellikleri yani, kılçıklılık, kılçıksızlık, kavuz rengi, dane rengi gibi kriterleri değerlendirilmiştir. Rusya taksonomistleri buğdayları ekotipler ve biyotipler olarak sınıflandırmışlar.  

Buğdaylar, Kaplıca grubu, Makarnalık buğdaylar grubu ve Ekmeklik buğdaylar grubu olmak üzere kromozom sayıları ve genom formüllerine göre üç gruba ayrılır.

Ekmeklik buğday (Triticum aestivum) 
Doğu buğdayı (Triticum carthlicum) 
Topbaş buğday (Triticum compactum) T
Gernik (Triticum dicoccon) 
Durum buğdayı (Triticum durum) 
Kaplıca buğdayı (Triticum monococcum) 
Polonya buğdayı (Triticum polonicum) 
Kavuzlu buğday (Triticum spelta) 
Turnadili buğday (T. turanicum) 
İngiliz buğday (Triticum turgidum) 
Meksika buğdayı.

Buğdayların öğütülmesine göre altı tipi vardır. 
Sert kırmızı kışlık,
Yumuşak kırmızı kışlık,
Sert kırmızı yazlık,
Yumuşak kırmızı yazlık,
Yumuşak beyaz,
Durum buğdayı,

Buğday ne kadar sert olursa, un o kadar çok protein içerir. Yumuşak, düşük proteinli buğdaylar kek, kurabiye, hamur işi, bisküvi ve şehriyede kullanılır. Sert, yüksek proteinli buğdaylar ise ekmek yapımında kullanılır. Durum buğdayı ise makarna üretiminde kullanılır.

Mardin mutfağına özgü iç pilav ...


Haşuharuf,
Haşu,

Mardin mutfağına özgü iç pilav.
Haşu da denilen Haşuharuf Mardin’e özgü bir etli pilavdır. 
Tek başına servis edilebildiği gibi çoğunlukla kaburga dolması iç pilavı olarak kullanılır.

Haşuharuf  Tarifi;
Malzemeler
250 gr kemiksiz kuzu eti
1. 5 su bardağı pilavlık pirinç



2 yemek kaşığı zeytinyağı
3 su bardağı su
1 avuç badem, bademlerin üzerine sıcak su döküp kabuklarını soyunuz.
1/2 (yarım) demet maydanoz
1 tatlı kaşığı karabiber
1 tatlı kaşığı yenibahar

Yapılışı
Eti pişirilir. Et suyunu salıp çektikten sonra tuz ve su ekleyip etler iyice yumuşayıncaya kadar pişiriniz.

Ayrı bir tencerede pirinci yıkayıp suyunu süzünüz.  Pirinci zeytinyağıyla kavurup, tuzunu ve baharatları ekleyin ve iyice kavurun.  Sonra etin kalan suyu ile 3 bardak olacak şekilde sıcak su ekleyin. Sonra  pirinci pişirin. Kısık ateşte birkaç damla yağla kabukları soyulmuş bademleri kavurun. Üzerine suyu süzülmüş etleri ve ince doğranmış maydanozu ekleyip bir iki tur çevirdikten sonra ocağın altını kapatın. Pilav pişince etli karışımı pilavla karıştırın ve kapağını kapatın. Tenceredeki pilavı bir bezle sarıp, 10 dakika  kadar demlenmesi için bekletiniz. Daha sonra pilav karıştırılır ve servis edilir. Afiyet olsun.

Mardin yemekleri-Kiliçe
Mardin yemekleri-Bello
Mardin Yemekleri-Dobo

Popüler Yayınlar

İzleyiciler

Yeni içerikler için takip edin!

BULMACA ANSİKLOPEDİSİ