Değerler dizisi...

Paradigma
(Fr. paradigme). 
Değerler dizisi. 
Kuramsal çerçeve.
Örnek. 
Model.
Dizi.

Yeni dünya düzeni, küreseleşme olgusu gibi kavramları duyduğunuzda paradigmadan bahsetmemek olmaz. Bu olgunun en iyi anlatıcısı Amerikalı bilim felsefecisi Thomas Kuhn'dur. 
Belli bir zaman dilimi içerisinde bir grubun ya da topluluğun düşünme biçimi ve davranışlarını belirleyen bir dünya görüşü, bir perspektif, model olarak tanımlamıştır. 
Bu olguyu en güzel örneklerle anlatabiliriz;
Bazı olaylara paradigmanızı değiştirmeden bakarsanız büyük yanlışa düşersiniz. O yüzden olaylara bir de bu değişikliği yaptıktan sonra bakmak gerekir.  Mesela, bir trende baba ve üç çocuğu yolculuk yapıyor. Ancak çocuklar sürekli ağlayarak oturmaktadırlar. Baba ise çocuklarına susun, ağlamayın demiyor ve yolculuğa devam ediyor. Olaya biz dışarıdan baktığımızda ne gamsız baba, hiç çocuklarına sahip çıkmıyor. Ağlamalarını engellemek için hiç bir girişimde bulunmuyor gibi yaklaşırız. Ama gerçekte onlar hastaneden geliyorlar ve bir saat önce de çocukların anneleri ölmüştür. Bu acı  haberle evllerine dönüyorlardır. 

Başka bir güzel örneklerden biri de meşhur Prof. Stephan R. Covey bir konuşma yapmaktadır. Konuşmasını dinlemeye gelen annesi, arka sırada oturan 2 kişinin toplantı boyunca sürekli konuştuklarını görerek, çok öfkelenmiş. Bu insanlar oğlumu küçümsüyorlar diyerek çok üzülmüş. Yemek molasında oğluna, şunların kafasına bir an çantamı indiresim geldi, sürekli konuşuyorlardı diye söylenmiş. Oğlu; Anne o adam Finlandiyalı, burada simultane tercüme olmadığından dolayı yanına bir tercüman oturttuk ki sürekli tercüme yapıyordu diyerek açıklamada bulunmuş. Annesi ise düşündüğünden utanmış.

Başkalarının düşünce ve davranışları hakkında hüküm verirken, elimizdeki veriler çoğu zaman yeterli olmaz. Davranışların nedenini bilmeden çok yanlış yargılara varabiliyoruz. Anlatılan örneklerde aynı enformasyona farklı bakış, bizim davranışlarımızı tayin eder. 

Profesör Einstein’in bununla ilgili bir sözünü şöyle anlatır.; Karşılaştığınız sorunları, o sorunları yarattığınız düşünce düzleminde kalarak çözemezsiniz. Çoğumuzun zaman zaman yaptığı gibi, sorunların içinde kaybolmak yerine, paradigma değiştirmeyi başarıp, sorunlara farklı biçimde yaklaşabilenler, o sorunu asma şansını da yakalıyorlar. Zaten sorunlarımızı dostlarımızla paylaşmamızın nedenlerinden biri de, farklı bir bakışın, bize farklı davranabilme kapısı aralama ihtimali değil midir? 

O yüzden çözümsüz gibi gördüğünüz sorunlar hakkında paradigma değiştirmenin önemi çok büyüktür. Aslında hayatımızı, başarımızı, mutluluğumuzu belirleyen bizim kendi davranışlarımızdır. Başımıza gelen her şeyle onlara verdiğimiz tepki ve yanıt arasında geniş bir hareket alanı vardır.



Stephan R. Covey'in paradigma ile ilgili bir yazısından alınmıştır.

Mezgit balığının bir türü ...

Laho,
Merlan,
Merlanos, (Rumca),
Lelema,
Mezgit balığı, (Fr. Merlan, İng.Whiting).
Merlangius merlangus.
Merlangus communis. 
Mezgit balığının bir türü.  
Bir tür mezgit balığı. 


Merlangus, Gelincik ve Bakalyaro ile aynı türden olup 15-60 cm. boyunda gadidae familyasından, eti yağsız lezzetli bir balıktır. 

Mezgit balığı Karadeniz'de bol miktarda bulunur ki bu türü Merlangius merlangius euxinus’dur. Eti beyaz ve lezzetlidir. Gövdesinde üç adet sırt yüzgeci bulunur. Palet şeklindeki anüs yüzgeçleri arasında mesafe yoktur. Çene altında genellikle küçük bir bıyık vardır. Tüm yüzgeçleri dikensizdir.  Mezgit balığının gözleri iri, ağzı büyüktür. Çenelerinde sivri dişler bulunur. Sırtı grimsi kahverengi, yanlan açık kahverengi, karnı ise beyazdır. Mezgit sürü halinde yaşar. Denizlerin 30 - 40 metreden daha fazla derin diplerde yaşar. Gündüzleri yüzeylere çıkarak küçük balıklarla ve balık yumurtaları ile beslenir. Bölgesel şartlara göre ocak-mayıs ve kasım-ocak ayları arasında üreme yaparlar.

Bakla içiyle yapılan zeytinyağlı yemek ...


Fava, (Rumca).
Bakla tanelerinin kabuğu soyulduktan sonra yapılan zeytinyağlı yemek.
Bakla içiyle yapılan zeytinyağlı yemek.
Bakla ezmesi,
Bakla içiyle yapılan bir yemek.
Bakla tanelerinin kabuğu soyulduktan sonra yapılan zeytinyağlı yemek.


Bakla; 
Bitkisel protein bakımından zengindir. Taze bakla, taze iç bakla,  taze bakla konservesi ve enginar ile karışık yemek çeşidi olarak tüketilir. 
Ama esas kış aylarında kuru danelerinden hazırlanan fava adı verilen bakla ezmesi en güzel çeşididir ve meze olarak da tüketilir.  
Kuru bakla % 20-36 protein içeriği ile hem insan hem de hayvan beslenmesinde büyük önemi olan bir sebzedir.  Bizim bildiğimiz eşek baklası diye tabir ettiğimiz proteince zengin olan bir sebzedir. Çok güzel yoğurtlu sarımsaklı ve dere otlu sulu yemeği olur. 

Taze fasulyeye benzer türde yemekleri yapılır. Ama esas ilacı dereotudur. Bakla içi yaprak dolması yaparken de içinde kullanılır. Özellikle olmazsa olmazıdır. Bu yemeği yaparken tabanına fırında kurutulmuş kaburga kemiği konur ki lezzetine doyum olmaz.

Fava yapımı;
Malzemeler:
400 gr. Kuru bakla
3 orta boy soğan
1 çay bardağı zeytinyağı
3 çay kaşığı tozşeker
½ demet dereotu ve maydanoz
Üstüne süslemek için ayrıca ; 1 kahve fincanı zeytinyağı, ½ demet dereotu, 1 adet limon ve tuz gerekiyor.

Hazırlanışı;
Kabukları çıkarılmış iç baklayı, akşamdan suda ıslatın.
Suyunu süzdükten sonra içine dört parçaya kesilmiş soğanlarla 1 çay bardağı zeytinyağı,  
2 çay kaşığı tuz, 3 çay kaşığı şeker, 4-5 bardak su koyun. 
Kısık ateşte bakla yumuşayana kadar pişirin.
Kevgir veya süzgeçten geçirin. 
İçine kıyılmış dereotu katıp bir iki taşım kaynatın.
Bakla ezmesini uygun bir tabağa boşaltın. 
İyice döndüktan sonra üzerine limon suyu, zeytinyağı gezdirin, kıyılmış dereotu serpip servis yapın. İsterseniz Maydanoz ve kırmızı biberle süsleyiniz.

Sevgide üstün tutulan ...

Aziz,
Muazzez,
Sevgide üstün tutulan anlamında kullanılır.
Eren,
Ermiş,
İzzetli. Çok izzetli. 
Sevgili. 
Çok nurlu.
Dost.
Şerif.
Nadir.
Dini dünyaya alet etmeyen.
Sireti temiz.
Manevi kudret ve kuvvet sahibi.
Mağlup edilmesi mümkün olmayan ve daima galib olan anlamındadır.
Hristiyanlıkta kutsal kabul edilen daimi reis.

Dünyaya damgasını vuran Rus askeri tarihinin gururu AK-47 otomatik piyade tüfeğinin mucidi ...

Kalaşnikof,
Kalaşnikov,
Keleş, Kalaş, 
Kalaşinkof, 
Keleşinkof,
Silah devrim, tarih, militan, gerilla, kaos, ayaklanma, isyan çağrıştırır. 
7,62 mm çapında, yaklaşık 2 kg. ağırlığında 3000 m. menzilli, etkili menzili 500-1000 m. olan otomatik ve yarı otomatik ölüm makinasıdır.


Mikhail Kalaşnikov ,  
(1919-2013).
Mihail Timofeyeviç Kalaşnikov,   
1919'da Altay Kray'daki Kuriya'da doğdu. 
SSCB' li general ve silah tasarımcısı.  
 Kalaşnikov silahlarının tasarımcısı.   

Türkiye'de bilinen adı ile AK-47 veya keleş, Kalaşnikov, Kalaşnikof tüfeği, basitliği ve bakımının kolaylığı sayesinde tüm dünya çapında yaygın olarak kullanılmaktadır. Bir çok çeşidi olan Kalaşnikof tüfeğinin mucidi emekli Rus asker Mihail Timofeyeviç Kalaşnikof, 94 yaşında 23.12.2013 tarihinde Moskova'da hayatını kaybetti.  
Ekaterina Viktorovna Kalashnikovaile evlenmiş ve 3 kızı bir oğlu olmuştur.
 


AK-47 piyade tüfeği dünyada adından en çok söz ettiren silahtır.  Rusya'da milli kahraman, Rus askeri tarihinin de gurur sembolü olarak tanınmaktadır. Dünyada kullanılan 100 milyon adet olduğu kalaşnikof silahı olduğu tahmin ediliyor.  Mihail Kalaşnikof'un tasarladığı AK-47 piyade tüfeği, dünyanın en popüler silahlarından biridir. Avtomat Kalashnikova-Kalaşnikof'un Otomatiği ifadesinden ve silahın üretilmeye başladığı 1947 yılından esinlenerek AK-47 kısaltması ile biliniyor.  Halen Kalaşnikof silahı, 100'den fazla ülkede kullanılmaktadır. Birkaç ülkede de silah ulusal amblem olarak temsil edilmektedir.

Mikhail Kalashnikov bir çok ödüle layık görülmüş olup silah fabrikasında uzun yıllar silah baş tasarımcısı olarak görev yapmıştır. 


Aldığı ödüller;
Stalin Devlet Ödül First Class,
Sosyalist İşçi Kahramanı unvanı verildi .
1964 yılında Lenin Premium aldı . 
Laureate Devlet Ödül aldı,
1976 yılında  Altın Madalya « orak ve çekiç » verildi . 
SSCB'nin sanayi işçisi onuru, onur bilim adamı,
Udmurtiya , Rusya Bilimler Akademisi onursal üyesi,
Rusya Mühendislik Akademisi onursal üyesi, 
Petrovsky Kraliyet Akademisi üyesi , 
Uluslararası Informatization Akademisi üyesi, 
Rusya Tasarımcılar Birliği üyesi.

Fosilleşmiş dışkı ...

Koprolit,
Coprolite.
Fosilleşmiş dışkı.
Fosilleşmiş dışkıların bilimsel adıdır.
Koprolit, Yunanca kelime anlamı dışkı olan  kopros ve kelime anlamı olan taş olan Lithos kelimelerinden türetilmiştir. İlk koproliti İngiliz paleontolog Mary Anning 12 yaşında keşfetmiştir.
Bu fosillerin büyüklüğü pirinç tanesinden tavuk yumurtasına kadar değişir. Dışkı kütlesi aşırı su kaybı ve kalsiyum tuzlarının birikmesi sonucunda  katı radyo opak taşlara dönüşür. 

Genellikle farklı hayvan gruplarına ait taşlaşmış hayvan dışkısıdır. Fosiller incelendiğinde çeşitli bilgiler elde edilir. Organizmanın sadece izleri olduğu,  fosil olarak bulunduğundan dinozorların yediği gıda türü belirlenir. Bazı katmanlar karakteristik bir görünüme sahip olduğundan fosillerin izinden hangi tür bir hayvannın hangi zamanda ve hangi bölgede yaşamış olduğu bulgusuna erişilebilir. Bu konuda ilk çalışmaları  Papaz Buckland yaparak Jeoloji bilimine çok katkıda bulunmuştur. 

Boş, lüzumsuz, Beyhude ...

Güzaf, (Farsça).
Arapça,  [ گزاف ] 
Saçma sapan, ipe sapa gelmez, boş, beyhude.
Boş, lüzumsuz,
Faydasız,
Bihude,
Beyhude, 
Boşuna,
Boşu boşuna,
Yararsız,
Anlamsız,

Laf ü güzaf - Boş söz, Saçma sapan söz.

Dışsatım ...

İhracat,
Dışsatım,
İhraç etmek.
İhrac kelimesinden türetilmiştir.
Memleketteki fazla malı başka bir ülkeye göndermek, satmak.
Bir ülkenin ürettiği malları başka bir memlekete veya ülkelere satması demektir.
Çıkarmalar. 
İhraç etmek.

Bir malın yabancı ülkelere döviz karşılığı satılması ihracattır. İthalatın karşıtıdır. Birbiri ile ilgili olup bir denge olması gerekir. Ülke ekonomisini etkileyen bu denge olumlıu veya olumsuz etkilere sahiptir.

Dışalım ...

İthalat,
İdhalat, (Arapça  ادخالات ).
Dışalım malları. 
Dışalım,
İdhal fiilinden türetilmiştir. 
Başka bir ülkeden mal getirme veya satın alma, 
Başka bir ülkeden alınan malların bütünü.
Memleket haricinden eşya ve mal getirmek, satın almak.
Yurtdışında üretilmiş malların, memleketteki müşteriler tarafından satın alınması ithalatdır.

İthalat, tüzel, özel kişilerce ya da kamu kurumları ya da devlet tarafından yabancı ülkelerden doğrudan yapılabilir. İhracatın karşıtıdır. Birbiri ile ilgili olup bir denge olması gerekir. Ülke ekonomisini etkileyen bu denge olumlıu veya olumsuz etkilere sahiptir.

Kılığı kıyafeti düzgün, olgun ve gösterişli (kimse)...

Kellifelli,
Kerliferli.  
Olgun kişi.
Ağırbaşlı, düzgün insan.
Kılığı kıyafeti düzgün, olgun ve gösterişli (kimse).
İlk bakışta güven telkin eden kimse.

Ağzı sıkı, sır saklayan...

Ketum, (Arapça  کتوم ).
Ketum, (İng. discreet, Frn. discret/ète, Alm. diskret).
Ağzı sıkı,
Ağzı Pek,
Sır saklayan,
Ser verip, sır vermeyen.
Ağzından laf alınamayan.
Herkese her şeyi konuşmayıp sırrını belli etmiyen. 
Her şeyi gizleyen.

Kendini büyük görme ...

Kibir, (Arapça kibr,  کبر )
Büyüklük taslama, 
Şişinme. 
Büyüklenme,
Benlik, Gurur.
Büyük, büyüklük.
Kendini beğenme, başkalarından üstün tutma.
Kendisini büyük gösteriş. 
Kendisini, başkalarından üstün olmadığı halde üstün görme ve tutma hastalığı.
Şeref ve şan.
Bir şeyin muazzamı. 

Çağımızın bir ruh hastalığıdır. Kibir, kendini karşıdakinden üstün görmektir. Kibir olması için iktidar, makam, saltanat, güç, mevkii, zenginlik, mal, mülk, bilim, ilim, çoluk, çocuk, evlat, güzellik gibi artı bir nokta olması gerekir ki insanoğlu kibirlenebilsin. İnsanoğlunun en zayıf özelliklerinden birisi olup olgunlaşmayı ve tevazu göstermeyi engeller, insanı düşürür. Bir nevi davranış bozukluğu olarak bilinir. Her türlü iyiliğe engel olan bir olgu olup yönetilemez.     

İnsanoğlunun en zayıf özelliklerinden birisidir. "İnsanoğlu dünyayı zincirleyen bütün güçlerden iradesini kazandığı zaman kurtulur." Goethe

"Aşk", "Ustam ve Ben", "Baba ve Piç" ve otobiyografik kitabı "Siyah Süt" ile tanınan bir kadın roman yazarımız ...

Elif Şafak,  
25 Ekim 1971, Avrupa'nın başkenti kabul edilen Strazburg'da doğdu.
Türk Kadın Yazar.
Yazar çocukluğunu ve gençliğini Ankara, Madrid, Amman, Köln, İstanbul, Boston, Michigan ve Arizona gibi büyük şehirlerde geçirdi. ODTÜ Uluslararası İlişkiler Bölümü'nü bitirdi. ODTÜ'de Kadın Çalışmaları Bölümü'nde yüksek lisansını tamamladı. Doktorasını ise siyaset bilimi alanında bitirdi.  
Doktorasını bitirdikten sonra Ankara' dan İstanbul'a taşındı. Burada yazarlığın yanında İstanbul Bilgi Üniversitesi'nde çeşitli konularda dersler verdi. Bir bursla 2003-2004 akademik yılında doktora sonrası çalışması için ABD'ye gitti. 
Amerika'da Michigan Üniversitesi'nde yardımcı doçent olarak sonrada Arizona Üniversitesinde Yakın Doğu Araştırmaları bölümünde yardımcı doçent olarak görev yaptı. 
2005 yılında Referans Gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Eyüp Can Sağlık ile Berlin'de evlendi ve bir oğlu bir kızı oldu.

2007 Türkiye Yayıncılar Birliği tarafından Düşünce ve İfade Özgürlüğü Ödülünü aldı. 2010 yılında Fransa'nın en prestijli ödüllerinden Sanat ve Edebiyat Şövalyesi nişanına layık görülmüştür.

Eserleri;
İlk kitabı Kem gözlere Anadolu(1994 Öykü), 
Pinhan(1997) İlk romanı olup 1998 yılındaMevlânâ Büyük Ödülünü aldı.
Şehrin aynaları (1999), 
Mahrem (2000)Türkiye Yazarlar Birliği Ödülü'nü kazandı
Bit Palas (2002),  
Araf (2004 İngilizce),  
Med Cezir (2005). 
Siyah Süt(2006 İngilizce) Otobiyograik, 
Baba ve Piç (2006 İngilizce) Türk-Ermeni ilişikilerini anlatan romanda Türklüğe hakaret ettiği gerekçesiyle dava açılmış ancak suç unsuru ve delil bulunamadığından berat etmiştir.
Aşk(2009),
Kağıt Helva (2009),  
Firarperest (2010), Deneme. 
İskender(2011), 
Şemspare (2012)
Ustam ve Ben (2013).  


Eserleri otuz dile çevrilen Elif Şafak'ın romanları dünyanın en önemli yayınevlerinden Farrar, Straus and Giroux, Viking ve Penguin tarafından yayımlanmaktadır. Ayrıca 2004 yılında beş yazarın (Murathan Mungan, Faruk Ulay, Elif Şafak, Celil Oker, Pınar Kür) ortak kaleme aldığı bir roman projesinde yer aldı ve Beşpeşe adıyla yayımlandı.

Organları uyaran ve güçlendiren ilaç ...

Tonik,
Organları uyaran ve güçlendiren ilaç. 
İçine kinin katılmış soda. Bu içecek sek olarak tüketilmez. Çok acı bir tadı vardır. Genellikle başka içeceklerle karıştırılarak tüketilir.  Tonik denilince Cin kelimesi hemen akla gelir. Cin-Tonik, Tonik kelimesi cin ile özdezleşmiş olup hemen çağrıştırmaktadır. Bu da tonik için  alkollü bir içecek izlenimi bırakıyor. Kokteyllerde çokca kullanılan bir içecektir. Bu içeceğin özelliği organları uyaran bir ilaç özelliği olmasıdır. Tabi bu içecek kokteyllerde veya daha çok alkollü çkilerle kullanıldığından hemnececik sanki bir alkollü içecek gibi algılanır. Ama aksine hiç alkol yoktur. Su etkisi yaratan bir içecektir.

Hindistanda daha ziyade İngilizlerce çok kullanılan cin ve tonik karışımında tonik içindeki kinin sıtmaya karşı korunma amaçlı kullanılmıştır. İngilizlerin Asyadaki koloni devletlerinde hastalıklara karşı kullanılmak üzere tüketilen bir içecek olarak ortaya çıkmıştır. Günümüzde alkollü içeceklerle kullanılmasının dışında soda ve limon ile bolca tüketilmektedir.

Diğer bir önemli özelliği daha vardır. Toniğin cilt temizliği içinde kullanılması önerilmiş ve hanımlarca bolca bu amaçla tüketilmektedir. Tonik, nemlendirici ve bakım kremi olarak kullanılmaktdır. Cildi daha temiz tutmak, göznekleri kapatmak ve sıkılaştırmak amacıyla tonik kullanılır.

Yaygın bir şöhreti olan ...

Ünlü,
Meşhur, (Arapça).
Ün salmış olan,
Şöhretli, meşhur, şanlı, 
Namlı, 
Namdar (Farsça), 
Tanınmış, adı duyulmuş, şöhretli, şanlı. 
Meşhur, Tanınmış, herkesin bildiği. 
Çoklarının bildiği. 
Ünlü, tanınmış, herkesçe bilinen,
Angın (kimse),

Fizikte "evre, safha" anlamında kullanılan terim ...

Faz, (Farsça).
Fr. phase, İng. phase.
Evre,
Safha,
Kısım, 
Aşama,
Durum,
Ardı ardına gelen değişikliklerin her biri.
Elektrik geriliminde evre.
Bir sistemin fiziksel, kimyasal veya mekanik olarak ayrılabilme durumu.
Aynı şey üzerinde görülen değişik durumlardan her biri.
Bir şeyin gözle görülen yüzlerinden her biri.
Bir olayda birbiri ardınca görülen safhalardan her biri.

Akşam yemeği ...

Akşamlok,
Akşam yemeği,
(İng, dinner, Frn. dîner)

Akşam yemeği bir çok kültürde ana yemek olarak kabul edilir. Günün en önemli ve sohbetle yenen uzun süreli bir yemeği olup özel olarak hazırlanmış yemektir. 
Genellikle bu yemekle bir kadeh şarap veya rakı da içilerek güzel tatlı sohbetler yapılabilir. Akşam yemekleri aileyi bir araya getiren günün topluca yenen tek yemeğidir. Bu yemekte sevgi ve saygı aile içerisinde hüküm sürer. Bireyler tek vücut olur.


Meksika'da gitar çalıp şarkı söyleyen geleneksel müzisyenlere verilen ad...


Mariachi
Meksika'da gitar çalıp şarkı söyleyen geleneksel müzisyenlere verilen ad.
Meksika  filmlerinden aşina olduğumuz, kocaman şapkaları, işlemeli kısa ceketleri (veya pançolarıyla) gitar çalıp şarkı söyleyen, geleneksel meksika müzisyenlerine verilen isimdir. 
Bu modadan esinlenerek gitar kutusu bir silah muhafazası olarak kullanılmıştır. 
Kanunsuz işlerde bu tür ekipmanlar kullanılarak çatışma ve kavgalar yapılmıştır. Buna dair bir çok film çevrilmiştir.  
Mesela; El mariachi (1992).

Müzikolog ve halkbilimciler Mariachi kelimesinin kökeninin yerli dilinden geldiğidir. Bir teori, köy müzisyenlerinin dans ve müzik sanatçıları için kullanıldığıdır. Mariachi, dünyanın herhangi bir yerinde bulunan en heyecan verici ve büyüleyici müzik topluluğu demektir . 

Popüler Yayınlar

İzleyiciler

Yeni içerikler için takip edin!

BULMACA ANSİKLOPEDİSİ