Madagaskar'ın para birimi ...

Aryari,
Ariary,
(MGA)

Afrika'nın doğusunda, Hint Okyanusu'nda yer alan ada ülkesi olan Madagaskar ülkesinin para birimi Ariary (MGA).

Ülkenin başkenti; Antananarivo




Madagaskar Cumhuriyeti
Repoblikan'i Madagasikara (Malgaşça)
République de Madagascar (Fransızca) 
Madagaskar,
São Lourenço,
Madagaskar 26.Haziran 1960 yılında bağımsızlığını kazanmıştır.
Afrika kıtasında bir ada ülkedir. Afrika'nın doğusunda, Hint Okyanusu'nun batısındadır. 
Dünyanın dördüncü büyük adası olan Madagaskar ile Afrika kıtası arasında Mozambik Kanalı vardır.

Madagaskar adasının yine ada komşuları, ise kuzeybatıda Komorlar ve Fransa'nın Mayotte adası, doğuda Mauritius ile Fransa Réunion adalarıdır. 

Arşının sekizde biri uzunluğundaki ölçü ...

Urup,
Arşının sekizde biri uzunluğundaki ölçü.
Halk dilinde Urup, Arşının sekizde biri uzunluğundaki ölçü. 
Halk dilinde bir şeyin dörtte biri, çeyrek demektir.

Arşın, Eriş,  ارش ,
Eskiden kullanılan arşın, 68 santimetreye eşit bir uzunluk ölçüsüdür. 
Urup, 8,5 cm. uzunluğunda bir ölçü.


Urup, kelimesinin diğer anlamları şöyledir.
Halk arasında çeyrek altına verilen isim. 
Bir çeşit tahıl ölçeği.
Dörtte bir, Çeyrek,
Karganın yavrusuna yem vereceği zaman çıkardığı ses için urup kelimesi kullanılır.
El gergin durumdayken başparmakla gösterme parmağı arasındaki uzaklık.
Arapça arub,  bir teneke tahılın sekizde birindeki miktar.

Girit'in ikinci büyük şehri ...

Hanya,
(Chania).
Girit'in ikinci büyük şehri olan Hanya adanın batısında yer alır. Hanya, 828 yılında adayı fetheden Araplar tarafından kurulmuş. Doğu Roma ve Venedik yönetimlerinden sonra ada İstanbul’un fethi sonrası buraya sığınan Bizanslı din adamı ve sanatçılara mesken olmuş. 1645 yılında 54 gün süren kuşatmadan sonra 17 Ağustos’ta Osmanlılar tarafından fethedilen Hanya, Osmanlıların Girit Adası’nda fethettiği ilk kale olma özelliğini taşıyor.
1898-1908 yılları arasında, Girit Cumhuriyeti döneminde başkent olarak işlev görmüş.

Girit (Κρήτη),
Yunanca: Krētē, Kriti,
Osmanlıca گريد

Island of Crete,  
Girit adası, Ege denizinin güneyinde, Akdenizin beşinci büyük adası olup, Yunanistan'ın ise en büyük adasıdır. Dünyaca tanınmış bir turizm merkezidir. Adanın en yüksek tepesi, İda Dağı 2456 m. dir. Girit'in Yüz ölçümü 8303 km2 ve nüfusu 620,000 kişidir. Girit Başpiskoposluğu, Atina merkezli Yunanistan otosefal kilisesi'ne değil, Fener Patrikhanesi'ne bağlıdır.

İlgi çeken turistik yerleri;
Knossos, Faistos ve Gortis 'deki arkeolojik sitler, 
Retimnon (Resmo)'daki Venedik kalesi ve Samarya, 
Aya İrini ve Aradena geçitlerinin doğal güzellikleri sayılabilir.
Minoan uygarlığı olarak adlandırılan Girit uygarlığı, Avrupa kıtasının en eski uygarlığıdır. Minoan uygarlığına ait kalıntıların bulunduğu diğer adalar Kea, Kithera, Milos, Rodos ve Santorini adalarıdır. Bu dönemden kalan en önemli ve dünyaca ünlü Knossos sarayı Girit'in Kandiye kentindedir.

Girit adasında diğer şehirler;
Adanın başkenti; Heraklion, Heraklion (Iraklion veya Kandiye)
Hanya (Chania),  
Rethimno, Retimnon (Resmo), 
Ayos Nikolaos,
Sitia, (Sitya),
Yerapetre (Yerapetre),
  
Girit adasına yakın adalar;
Gramvusa
Elafonisi
Paksimadya
Dionisades
Hirisi, 

“Hanya'yı Konya'yı anlamak görmek” atasözü/deyimi, bir işin gerçek yönünü anlayarak aklı başına gelmek, akıllanmak durumunu anlatır. Bu deyim Girit ile ilgilidir. Hikaye şöyle;
Almanlar, II. Dünya savaşında adayı ele geçirir. Hanya kentinin dağlık bölgesinde Venedikliler tarafından Gogna olarak anılan Gonia (Gonya) adında küçük bir kasabası varmış. Osmanlı devleti 1669 yılında ada yönetimini ele geçirir. Girit’te, özellikle Hanya ve Gonia’da denetimi ele alamaz. Her zaman silahlı olan kasaba halkı vergileri ödemez ve Osmanlı'ya karşı bir duruş sergiler. Buyruğu altına alamadığı bu kasabaya bu nedenle Asi Gonia demişler. 1895 yılında Osmanlı ordusu ve Giritliler arasında şiddetli savaşlar olmuş. 1867 yılının Ekim ayında Asi Gonia'da kanlı bir mücadele gerçekleşir. Yaşanan bu korku dolu savaşın namı Anadolu'ya kadar ulaşır. Hem Hanya hem de Gonya 'nın ne denli korku saldığı "Hanya ve Gonya'yı görmek" sözünde yansıma bulur. Bu deyimdeki Gonya zaman içinde Konya'ya dönüşmüş.

Büyük Balta ...

Kerki,
Kirzim,

İng. large ax
Arapça, كركي,

Teber, balta (تبر ) 
Tişe, Keser, Balta ( تيشه )

Büyük Balta.
Halk dilinde keser.
Ucu yassı balta, keser.


Halı yada kilim örgülerini sıkıştırmaya yarayan metalden yapılmış, taraklı alete de kerki derler.
Yüksek burunlu kimse anlamında arapça kerazim kelimesinden kirzim türetilmiştir.

Uygunluk, yerindelik ...

Olum,
Arapça, وثاقة الصلة
İng.propriety,
Fr. Prothèse, 

Osm. Mutabakat veya Tıbak, تصالح.
Muhalif ve mugayir olmayıp, uygun ve muvafık olmak.
Uyma,

Uygunluk,
Yerindelik,
Takdir hakkı.
Yerinde olma durumu, isabet.

Yozgat'ın Sorgun ilçesinde bulunan en büyük Hitit kentlerinden biri ...

Zippalanda,
(Çadır Höyük).
Yozgat'ın Sorgun ilçesinde bulunan en büyük Hitit kentlerinden biri.

Diğerleri;
Arinna,  Ankuwa,
Hattusa,
Nerik.
Tawiniya,
Zippalanda, Ziplanda,


Çadır Höyük, Yozgat İl sınırları içindeki Alişar Höyüğü'nün 13 km. kuzeybatısındadır.
Sorgun İlçesi'nin güneydoğusunda Kanak Suyu Ovasında, Peyniryemez Köyü içinde Çadır Höyük yer alır. Hitit yazıtlarında belirtilen dini merkezin olduğu Zippalanda kentinin Çadır höyük olduğu sanılıyor.

Uşaklı Höyük, Yozgat’ın Sorgun İlçesi, Büyük Taşlık Köyü sınırları içerisindedir. 

Diğer Hitit şehirlerinde bulunan çiviyazısı ile yazılmış belgeler, Hitit kralının Zippalanda ve etrafındaki Daha Dağına gelerek, Fırtına Tanrısının kutsal ayinlerine burada katıldığını tarif  ediyor. Çadır Höyük, Zippalanda kadar önemli bir dini merkez olduğu, Çal Tepe zirvesinde yapılan kazılarda bulunan 40x80 m. taş kalıntılardan anlaşılmaktadır. Bulunan kaseler ve dini figurlerin ayinlerde kullanıldığı sanılıyor.

Ortaçağ'dan kalma yapılarıyla UNESCO Dünya Miras Listesi'nde yer alan tarihi kalıntılarıyla ünlü İsveç kasabası ...

Visby
İsveç,
İsveç'in Baltık denizindeki Gotland adasında bulunan tek kentidir.
Ortaçağ'dan Ringmuren adı verilen tarihi surları ile ünlü kasaba.

Tarihi Ringmuren adı verilen surlar, kenti ve eski kilise kalıntılarını çevrelemektedir. İskandinavya'daki en turistik yerler arasında bulunan kasaba UNESCO Dünya Mirası listesinde yer alıyor. 


Visby, eski Nors dilinde kurban yeri anlamına gelen Vis, ve kent anlamına gelen by sözcüklerinden türemiştir. Ortaçağ surlarıyla çevrili kasabada, büyük kilise, asırlık St. Meryem Ana Katedrali, St. Mary ortaçağ kalıntıları, Nicolai ve Aziz Karin, Stora Torget meydanı, kafe ve restoranları ile parke taşı kaplı sokakları ile ünlüdür. 



Meryem'e adanan Visby Katedrali XII.yüzyılda inşa edildi. Katedral 1225 yılında Linköping piskoposu tarafından hizmete açıldı. 

Şehri çevreleyen Ringmuren surları 1300 yılında mevcut durumuna getirilmiş.  1361 yılında Danimarka kralı IV. Valdemar tarafından fethedildi. 1391, 1394 ve 1398 yıllarında şehir, korsan kardeşler tarafından ele geçirildi. 1411 yılında Pomeranyalı Erik, Visborg'u tekrar ele geçirdi. 1525 yılında Visby kenti, Alman Lübeck kentinin halkı tarafından yakıldı. 

İsveç 300 yıllık bir Danimarka hakimiyetini 1645 yılında sona erdirerek Visby'i Brömsebro Antlaşması ile kalıcı olarak İsveç'e bağladı. 19. yüzyıla kadar kent eski hali ile kaldı. Kent, bu yüzyıldan sonra tekrar ticari olarak önem kazanmaya başladı. 1808 yılında Rusya tarafından fethedilen ada, iki ay sonra tekrar İsveç'e barış yoluyla teslim edildi.

Visby güllerin ve yıkıntıların kenti olarak tanımlanır. Ada halkına göre ise kent, kasaba olarak anılır. Ağustos ayında, 32. haftaya Ortaçağ Haftası (Medeltidsveckan) olarak kutlanır. 1984 yılından beri bu hafta düzenli olarak kutlanmaktadır.

Denize doğru akan derelerin getirdiği kumların birikerek kıyıda set oluşturması ve dere ağzını kapatması sonucu akarsuyun biriktiği yerde oluşan bir özel ekosistem ...

Longoz,
Rumca, longoz.
Subasar Ormanı.
İng. deeps,

Longoz ormanları nadir rastlanan ekosistemlerdir.
Deniz veya ırmaklarda birdenbire derinleşen yer.
Hamsi veya küçük boylu balıkların soğuk sularda yattıkları çukurlar.


Longoz, denize doğru akan derelerin getirdiği kumların birikerek kıyıda set oluşturması ve dere ağzını kapatması sonucu akarsuyun biriktiği yerde oluşan bir özel ekosistemdir. Longoz ormanları nadir rastlanan ekosistemlerdir. Bu ekosistemin devamlılığı için en temel koşul, bol suyun devamlı var olmasıdır.

Türkiye'de İğneada (Kırklareli), Acarlar (Sakarya), Karacabey (Bursa) ve Sarıkum (Sinop) longoz ormanları ile Kızılırmak Deltasında (Samsun) longoz niteliğine sahip ormanlardan çok küçük kalıntıları kalmıştır.

Su, getirdiği kil ve organik materyal ile bu sahaların topraklarını mineral ve organik materyal yönünden zenginleştirir. Bu sucul ormanlar yağmur ormanları gibi gürdür. Bununla birlikte, yağmur ormanları gibi sadece yağışa ve hava nemine değil, daha çok 'taban suyu'na bağımlıdır. Bu özellikleri ile tropikal bölgelerin 'mangrove' ormanlarına benzer.

Kış ve ilkbahar mevsiminde sular altında olan longozlarda, yaz ve sonbaharda ise su kısmen çekilir. Tropikal ormanlara benzeyen longozlar taban su seviyeleri düştüğü zaman, kısa sürede longoz ekosistemi özelliklerini kaybeder.  Bu ekosistemin devamlılığı için en temel koşul, bol suyun devamlı var olmasıdır.

Longoz ormanlarını tercih eden canlı türleri ise;  dişbudak, kızılağaç gibi ağaç türleri, göl soğanı, su menekşesi gibi bitkiler, kara leylek, balıkçıl gibi kuşlardır. Nadir rastlanan ekosistemler olan Longoz ormanları, Türkiye'de İğneada (Kırklareli), Acarlar (Sakarya) ve Sarıkum (Sinop) da bulunur. Bunların yanında Kızılırmak Deltası'nda da (Samsun) longoz niteliğine sahip ormanların kalıntıları görülmektedir.

Bu ekosistemin devamlılığı için en temel koşul, bol suyun devamlı var olmasıdır. Longoz, denize doğru akan derelerin getirdiği kumların birikerek kıyıda set oluşturması ve dere ağzını kapatması sonucu akarsuyun biriktiği yerde oluşan bir özel ekosistemdir. Yalnızca belirli ağaç (örneğin, dişbudak, kızılağaç, vs), bitki (örneğin, göl soğanı, su menekşesi, vs) ve kuş (örneğin, kara leylek, balıkçıl, vs) türleri bu yaşam ortamını tercih ederler. Longozlar dünyada sadece Amazon, Afrika Kongo Havzası ve İğneada’da bulunuyor.

İğneada longozunda 670 çeşit bitki, 668 çeşit özel yabani hayvan türü ve bölgede konaklayan veya yaşayan 184 kuş türü var. Yalnızca belirli ağaç (dişbudak, kızılağaç, vs), bitki (göl soğanı, su menekşesi, vs) ve kuş (kara leylek, balıkçıl, vs) türleri bu yaşam ortamını tercih ederler. Su, getirdiği kil ve organik materyal ile bu sahaların topraklarını mineral ve organik materyal yönünden zenginleştirir. Bu sucul ormanlar yağmur ormanları gibi gürdür. Tropikal bölgelerin mangrove ormanlarına benzer. 

Amerika Birleşik Devletleri'nin uzay programı çalışmalarından sorumlu olan kurum. ..

 NASA,
National Aeronautics and Space Administration
Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi,
Washington, DC
Amerika Birleşik Devletleri'nin uzay programı çalışmalarından sorumlu olan kurum.

29 Temmuz 1958 tarihinde ABD Başkanı Dwight Eisenhower tarafından kurulmuştur.

NASA'nın öncüsü olan NACA 1915 yılında kuruldu. NACA (National Advisory Committee for Aeronautics-Havacılık Alanında Ulusal Danışma Komitesi) uçaklar üzerinde çalışmaktaydı. 


29 Temmuz 1958 yılında ABD Başkanı Dwight D. Eisenhower, tarafından kurumun adı, NASA olarak değiştirildi.

NASA'nın bütçesi 1970 yılında Amerikan federal bütçesinin %1'i,  1966 yılında Apollo Programı için Amerikan federal bütçesinin %4.41'i olarak sarfedilmiş (!). Ancak halk tarafından inanılan yapılan araştırmalara göre NASA'nın bütçesinin Amerikan federal bütçesinin %20'i  olduğudur.


NASA'nın çalışmaları;
Uzay mekiği, 
Ares I ve Ares V iniş araçları,
X-15 Roket Uçak (1959-1968)
Mercury Projesi (1959-1963)
Gemini Projesi (1961-1966)
Apollo Projesi (1961–1972)
Skylab uzay istasyonu (1965-1979)
Apollo - Soyuz Test Projesi (1972-1975)
Uzay Mekiği Programı (1972-2011)
Uluslararası Uzay İstasyonu (1993-2018)
Ticari Tedarik Servisi (2006-2018)
Ticari Mürettebat Programı (2010-2018)
Alçak Dünya Yörüngesi Ötesi Programı (2010-2018)
İnsansız Programlar
Güncel ve Planlanan Çalışmalar
Plüton'a yönelik Yeni Ufuklar görevi 2006 yılında başladı. 

2011 yılından beri NASA'nın hedefleri:
Güneş Sistemi'ndeki insan aktivitesini sürdürmek ve arttırmak
Dünya ve evren hakkında bilimsel bilgiyi arttırmak
Yenilikçi uzay teknolojileri geliştirmek
Havacılık araştırmalarında gelişmeyi sağlamak
Olanaklar ve katılım sağlamak için NASA'yı halk, eğitimciler ve öğrencilerle paylaşmak
Uzayda tıp
Ozon tabakasının incelmesi
Yer bilimleri
Ulusal Yenilenebilir Enerji Laboratuvarı ile birlikte çalışarak yüksek detaylı bir küresel güneş enerjisi kaynağı haritası hazırlamaktadır. 

NASA'nın tesisleri;

Kennedy Uzay Merkezi,
(John F. Kennedy Uzay Merkezi) 
Huntsville, Alabama'daki Marshall Uzay Uçuş Merkezi
(Bu tesiste Saturn V roketi ve Skylab geliştirilmiştir.) 
Cape Canaveral diye bilinen dev uzay üssünde fırlatma rampaları, uzay kontrol merkezleri, telekomünikasyon sistemleri gibi sayısız tesis yer almaktadır.





NASA'nın aktif programları;
Curiosity'nin tekerleği, Mars, 2012
2001 Mars Odyssey, Mars için uydu sondası
Cassini, Satürn için uydu sondası
Chandra X-ışını Gözlemevi
Curiosity kâşif robotu(Mars Bilim Laboratuvarı)
Dawn, asteroid sondası
Hubble Uzay Teleskobu
Uluslararası Uzay İstasyonu
Kepler görevi
Messenger, Merkur uydu sondası
Yeni Ufuklar
Mars Keşif Sondası
MAVEN
Opportunity kaşif robotu, Mars
Spitzer Uzay Teleskobu.

Popüler Yayınlar

İzleyiciler

Yeni içerikler için takip edin!

BULMACA ANSİKLOPEDİSİ