İzmir'in meşhur balık çorbası ...

Trança,

Trança kellesi çorbası.

Trança, İzmaritgillerden, kemikli bir balık. 

Özellikle sıcak denizlerde yaşayan, pullu, esmer renkli, beyaz etli, kemikli bir balık (Pagrus ehrenbergii). İzmaritgiller familyasından, 75 cm kadar uzunlukta, Ege Denizi'nde yaşayan, er dişi bir balık türü.

İzmir'in diğer çorbaları;

Domatesli şehriye çorbası, Heybeli çorba, İşkembe çorbası, Mutafacık çorbası, Pirinçli domatesli çorba, Sade pirinç çorbası, Sade şehriye çorbası, Tarhana çorbası, Tırkış çorbası, Trança kellesi çorbası, Un (uğmaç) çorbası.

Terbiyeli bir balık çorbasının yapılışı;

Malzemeler;

1 Kilo Has Kefal , 

3 litre su, 

1 orta boy patates, havuç, soğan, 

1 orta boy kereviz

1 orta boy domates, kabak

1 diş sarmısak

1 tutam maydonoz

2 adet defne yaprağı

1 çay kaşığı karabiber, tuz

Terbiyesi için;

2 Yumurta sarısı,

1 Limonun suyu,

1 çorba kaşığı un,

İyi temizlenmiş bir kiloluk Has Kefal,

Yapılışı;

Üç litre su ve bir çorba kaşığı tereyağ konmuş kapaksız bir tencerede yirmi dakika haşlanır. Pişen balık kevgirle ayrı bir kaba alınır ve haşlama suyu süzgeçle başka bir tencereye aktarılır. Defne ve maydanoz yaprakları bütün olarak, diğer tüm sebzeler zar büyüklüğünde doğranarak tencereye alınıp, kapağı kapatılarak orta ısıda haşlamaya bırakılır.

Bu sırada soğumuş olan balığın derisi ve kılçıkları itinayla temizlenerek lop etleri kuş başı iriliğinde ayrılır. Sebzeler yumuşadıktan sonra tencere içindeki defne ve maydonoz yaprakları atılır, balık etleri tencereye alınarak ocak kısılır.

Çelik veya porselen bir kapta iki yumurta sarısı, bir fiske tuz, bir limonun suyu ve bir çorba kaşığı un çırpma teliyle çırpılır. Homojen hale gelen karışıma, kaynamakta olan çorba suyundan bir kepçe ile azar azar ilave edilerek karıştırmaya devam edilir.

Daha sonra ocağın ısısı yükseltilir ve bu karışım bir süzgeç ile tencereye ilave edilerek ocak derhal kapatılır. Küçük bir cezve içinde bir kahve fincanı zeytinyağı kızdırılır, içine bir tatlı kaşığı kekik ve bir tatlı kaşığı arzuya göre acı veya tatlı kırmızı toz biber ilave edilerek yakmadan ocak kapatılır. Kaselere dağıtılan çorbanın üzerine bu sostan birer tatlı kaşığı konularak, ızgara edilmiş çavdar ekmeği ilr servis yapılır. Afiyet Olsun.

İzmaritgillerden, Akdeniz'de yaşayan, pullu, eti beğenilen bir balık...

Sinarit, 

Sinagrit, 

Sinağrit,

Bilimsel adı Dentex dentex'dir. 

Dilimizde sinarit olarak biliniyor.

Yabancı kaynaklarda; 

USA, İng. common dentex, Porgy, 

İtalyanca Dentice, 

İspanyolca, Dentol, Denton.

Doğu Atlantik'te Kanarya adaları, İspanya, Senegal, Moritanya kıyılarında, Kuzey Afrika kıyılarında ve Akdeniz'de bulunur. Sinarit balığı, Tava, ızgara (şiş, fileto), buğulama, kağıt kebabı, haşlama, pilaki yapılır. Karagöz ailesinden olan Sinarit Ege ve Akdeniz'in sert, hareketli ve kuvvetli bir balığıdır. 1–1,5 m. boy ve 10 – 15 kg. ağırlığa büyüyebilir. Kabuklular, yumuşakçalar ve özellikle Mürekkep Balığı ile beslenir. Kuvvetli çenesiyle bir Istakozu rahatça kırıp, yiyebilir. Yazın kıyıların taşlık, kayalık bölümlerinde, kışın ise 300 m. derinlerde küçük sürüler halinde yaşarlar. İlkbahar aylarında üreme yapar. Etinin lezzeti ve ender avlanmasıyla çok kıymetli bir balıktır. 

İzmaritgillerden, ılıman denizlerde yaşayan bir balık...

Kupes,
(Boops boops), 
Altınkuşak,
Kupes balığı, Ege, Akdeniz ve Marmara bölgelerinde Kupa, Lopa, Gopez diye adlandırılır. Kupes balığı Sparidae familyasından ticari açıdan önemli bir balık türüdür. Ilıman ve sıcak denizlerde yaşayan eti lezzetli bir balıktır. 

Kupesin çoğu levreksilerde olduğu gibi iki sırt yüzgeci vardır. Kafasından kuyruğuna kadar uzanan 3 - 5 soluk altın renginde çizgileri ve göğüs yüzgecinin kökünde siyah bir lekesi vardır.
Diğer balıklar gibi elips şeklinde değil silindirik bir biçime sahip olan sırtı koyu gümüşi, yanları gümüş, sarı renkte olup karnı beyazdır.  Pulları ise gövdesine iyice intibak etmiştir. Görünen en büyükleri 36 cm uzunluğundadır. 


Atlas Okyanusunun doğusunda Norveç'ten Angola'ya kadar, ve Akdeniz ile Karadeniz'de yaygındır. Üremeleri ilkbahar sonralarına rastlar. Beyaz eti olan kupes balığının tavası ve ızgarası yapılır.

Kadınların sokakta giydiği manto gibi üstlük...

Ferace, 

Kadınların sokakta giydikleri, mantoya benzer, arkası bol, yakasız, çoğu kez eteklere kadar uzayan üst giysisi.

Eskiden kadınların örtünme için giydikleri elbisenin adı. Sonraları ferace yerine çarşaf kullanılmaya başlandı. Feraceler fantazi kumaştan, çuhadan, softan yapılırdı. Genellikle düz, sade olanların yaygın olduğu gibi, cepleri ve yakaları işlemeli olanları da vardı. Modaya göre daha koyu renkli, arka yakası uzun, bedeni bol ve dar olanları da giyilirdi. Feracenin al renkli olanı gençler arasında daha yaygındı. Ferace günümüzdeki kadınların giydiği mantonun çok benzeri olup, mantodan farklı özelliği geniş yakalarının olmayışı ve daha uzun oluşudur.


Ferace boyun kısmını tam olarak kapatmadığı için, kadının baş ve yüz kısmı yaşmakla kapatılırdı. Ayakkabının, çantanın ve şemsiyenin renginin feraceninkine uygun olmasına günümüz kadınları gibi, eskiler de çok dikkat ederlerdi.  İlmiye sınıfından olan kimselerin resmi günlerde giymiş olduğu sırma işlemeli elbiseye de ferace ismi verilirdi. Çuhadan yapılan bu feracenin kolları oldukça boldu. Bu feraceler Osmanlı Devletinin sonuna kadar devam etmişti. 

Yapılış olarak kadın ve erkeklerin çuhası farklı biçimlerde idi. Ferace 20. yüzyılın başlarına kadar giyilmiştir. Halen bazı bölgelerde halen giyilmektedir.

Ferman eylenmiş ki;

"Bundan böyle kadınlar bir karıştan ziyade büyük yakalı ferace ve üç değirmiden fazla baş yemenisi  ile sokağa çıkamayacaklardır. Feracelerde  süs olarak bir parmaktan enli şerit kullanılmayacaktır.  Bu yasakları dinlemeyecek olan kadınların sokakta yakaları kesileceği ve esvaplarının yırtılacağı ilan olunsun. Dinlememekte ısrar edenler yakalanıp başka şehirlere sürüleceklerdir."

Otsu bitkilerle kaplı olan ve zamanla önce makiliğe sonra ormana dönüşen ekolojik alanlara verilen ad...

Garig,
Garig formasyonu, Akdeniz ikliminin hakim olduğu alanlarda ancak toprak şartlarının daha elverişsiz eğimlerin daha fazla ve yağışların daha az olduğu kesimlerde ayrıca makilerin tahrip olduğu sahalarda görülür.. Bunlar son derece kurakçıl bitki topluluklarıdır. Başlıca türleri kermez meşesi, akçakesme, kekik, adaçayı, laden, katran ardıçı ve gevendir.

Bitkilerin bir bölgede oluşturdukları örtüye bitki örtüsü denir. Flora, bir bölgede yetişen bütün bitki türlerinin hepsine denir. Herhangi bir bölgenin yaşam koşullarında gelişen, benzer ekolojik yapı içeren bitki topluluğuna vejetasyon denir.

Bunlar 4 sınıftır: 

1. Ormanlar (her zaman yeşil tropikal yağmur, subtropikal, orta kuşak, sert yapraklı, iğne yapraklı, kışın yaprak dökenler, muson ormanları, tropikal kuru, mangrov, galeri, bataklık), 
2. Çalılar (maki, garig, psödomaki), 
3. Otlar (savan, step, çöl), 
4. Tundra.

Bitkilerin yetişmesini etkileyen birçok faktör vardır. Bunlar; ekvatora uzaklık, denizden yükseklik(rakım), arazi eğimi, ışık, sıcaklık, nem, yıllık yağış miktarı, toprak içeriği, canlı faktörler(insan, hayvan, diğer bitkiler, mikroorganizmalar)'dir Bitkiler, fotosentezle ekolojik dengeyi sağlamada temel rol oynadıklarından, canlılar dünyasında çok önemli yere sahiptirler.