İşsizlik yaratacağı korkusuyla makinelerin tahrip edilmesi anlayışına verilen ad..

Luddizm,
Yeniliğe karşı olan işçi akımı.
Makina kırıcılığı.
Bu akımın taraflarına verilen ad, Luddite. İşsizlik yaratacağı korkusuyla makinelerin tahrip edilmesi anlayışına verilen ad. 1811-1816 yılları arasında Ned Ludd adlı İngiliz işçinin modern makinelerin işsizliği artırdığı gerekçesiyle makinaları kırması bu akıma onun adını vermiştir. 


Hareket ilk önce İngiltere'nin Nottingham şehrinde başlamış, tekstil makineleri kırılmıştır. Hareket zor kullanılarak bastırılmıştır.  Luddizm olarak adlandırılacak olan, bu
makinaların kırılması hareketi, sanayileşmenin erken dönemlerinde, kalifiye işgücünü
ikame eden makinaların yaygınlaşmasına karşı ilk protesto biçimi oldu.

Nottingham kentinde 1758 yılında İngiliz işçileri ilk mekanik yün biçme makinelerini parçalamıştır.  Ned Ludham adında bir işçi, çorap dokuma tezgahını tahrip etmiştir. Bu gibi olaylar tüm İngiltere’ye yayılmış ve Ludizm ortaya çıkmıştır. İngiltere’de makinelerin ve fabrikaların tahribine karşı şiddetli cezalar, ölüm cezasını da içeren ilk yasa 1769 yılında hazırlanmıştır. Ancak Ludizmin yayılmasını önleyememiştir.

Osmanlı döneminde aynı akım gerçekleşmiştir. 1863 yılında Os­manlı topraklarında pamuğun iyi işlenemediğini gören, İn­giliz James Gout İngiltere'nin pamuk ihtiyacının arttığı dönemde, aldığı izinle İngiltere'den 70 çırçır ma­kinesi getirir. Vatandaş İzmirde fabrika kurar.  İn­giliz James Gout'un fabrikasının yerli üreticilerin yanında çalışan iş­çiler tarafından yakılmış. 1908 Mart ayında ise Uşak' ta yaklaşık 1.500 ki­şinin yün eğirme fabrikalarına sal­dırarak yünleri yakması ve maki­neleri tahrip etmesi, Osmanlı im­paratorluğunda ilk makine kırıcılığı örneği olmuştur.

Teknolojinin toplumsal hayattaki etkisiyle ilgili olarak, 1980 yılından sonra yaşanan teknolojik değişim ve bu değişimin üretim yöntemleri üzerindeki etkisi luddizme benzer işleyişin farklı bir dönemdeki formatı olmuştur.

Yeni Luddizm, insan denetiminden çıkan ve dünya yaşamını kırılganlaştıran teknolojik ilerlemeye karşıdır. Teknolojik ilerleme toplumsal hayatı kolaylaştırmadan daha çok, doğayı ve insanlığı kontrol altına alma ihtiyacına dönüşmüş ve bütün insanlığı tehdit edecek bir duruma gelmiştir. Günümüzde teknoloji karşıtlığının gerekliliği tehditlerin oluşmasını da beraberinde getirmiştir.

Popüler Yayınlar

Yeni içerikler için takip edin!