Çok sayıda kıvrımlı, derin sel yataklarıyla kesilmiş ve aşındırılmış keskin tepelerden oluşan arazi...


Kırgıbayır, (Badlands).
Şiddetli yağmurların oluşturduğu selinti suları, bitki örtüsünün bulunmadığı ve kolay aşınabilen arazileri aşındırır. Sel sularının killi yamaçlardaki, aşındırması sonucunda oluşan sel yarıklarıdır. Kurak bölgelerde, sağanak yağışlara bağlı olarak oluşur. Bunun sonucunda, arazi yüzeyi girintili çıkıntılı bir görüntü alır. Bu tür arazilere kırgıbayır adı verilir. Kanyonlar, dar vadiler, dere yarıkları ve hoodoolar gibi yeryüzü şekilleri, kırgıbayır ile ilintilidir. Kırgıbayır, özellikle sağanak yağışların görüldüğü, yarıkurak bölgelerde daha sık görülür. Ülkemizde, İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu Bölgelerinde yaygındır.

Karasal iklimde yağmur, kar suları ve rüzgar etkisiyle milyarlarca yıl aşınan engebeli arazilerin aldığı özel coğrafi şekillerden biri kırgıbayır' dır. Bitki örtüsünün yokluğu; ya da çok az oluşu; dik araziler kırgıbayırların oluşumunu tetikleyen unsurlardır. Kırgıbayırlar yamaç arazilerde oluştuklarından üzerinde yürümek ya da yaşamak neredeyse imkansızdır. Aslında yoğun bir erozyon görüntüsü de diyebileceğimiz kırgıbayırlar turizm değeri taşırlar.

Kırgıbayırlar oluştukların bölgenin kaya yapısına bağlı olarak çeşitli özel biçim ve çok farklı renklerden meydana gelebilmektedirler.

En bilinen kırgıbayırlar ;
Amerika Birleşik Devletleri ve Kanada'da mevcuttur. ABD'deki Montana eyaletinde yer alan Makoshika Parkı, Kuzey Dakota'daki Theodore Roosevelt Ulusal Parkı ve Güney Dakota'daki Badlands Ulusal Parkı, en bilinen kırgıbayır alanlarıdır. Yine Nebraska'daki Oglala Ulusal Otlakları'nda yer alan Toadstool Jeoloji Parkı da önemli bir alandır. Kanada ' daki Drumheller kenti yakınlarındadır. Chinle Kırgıbayırı Grand Staircase-Escalante National Monument, Utah, US., Ülkemizde de Kapadokya' da görülmektedir. Yeni Zelanda'daki Kuzey Adası'nda ve İspanya'daki Tudela kenti yakınlarında da doğal kırgıbayır alanları mevcuttur. İspanya'daki Las Médulas kentinde açılan altın madeni ile oluşan yapay kırgıbayır alanları da mevcuttur.

Popüler Yayınlar

İzleyiciler

Yeni içerikler için takip edin!

BULMACA ANSİKLOPEDİSİ