Aynı ağacın tohum tüylerinden elde edilen ve "Cava Pamuğu" da denen lif ...

Kapok,
Kapok lifi,
Cava Pamuğu,
İngilizce: silk cotton.
Pamuksu lif.
Yastık pamuğu.

Pamuk gibi bitki tohumundan elde edilen bir elyaf türü.
Sıcak memleketlere özgü bir ağacın tohumlarını kaplayan pamuğa benzer lif.
Sıcak ülkelerde yetişen ve meyvelerinden pamuğa benzer lif elde edilen ağaç.
Tekstilde kullanılan bitkisel lifler bitkiden elde ediliş yerine göre tohum lifleri, sap veya sak lifleri, yaprak lifleri ve meyve lifleri olarak sınıflandırılmıştır.
Tohum lifleri, bitkinin tohumlarından elde edilir. En yaygın olarak bilinen tohum lifleri kapok ve pamuk lifidir. Kapok lifi, cava pamuğu olarak da bilinir. İri gövdeli kapok ağacının tohum tüylerinden hazırlanan bir liftir. Bu ağaçlar lif elde etmek amacıyla en çok Asya’da Endonezya’ da yetiştirilir. Esnek olmaması ve kolay kırılması nedeniyle eğirmeye uygun değildir. Daha çok can yeleklerinde ve su geçirmez donanımlarda kullanılır.

Kapok ağacının (Ceiba pentandra) olgunlaşan meyve kapsüllerinden (kozalaklarından) elde edilen, dünyanın en hafif ve sürdürülebilir doğal elyaflarından biridir. İsmini bu ağacın yoğun olarak yetiştiği Endonezya' nın Cava Adası'ndan almıştır.

Normal pamuğa kıyasla yaklaşık 8 kat daha hafiftir. Liflerinin %70-80'i hava boşluklarından oluşan içi boş (tübüler) yapısı sayesinde mükemmel bir ısı ve ses yalıtımı sağlar. Liflerin üzerindeki doğal mumsu tabaka sayesinde suyu iter (hidrofobik). Islanmadığı ve yüksek kaldırma kuvvetine sahip olduğu için 1 kg kapok lifi, yaklaşık 35 kg ağırlığı su üstünde rahatça tutabilir. Bu yüzden geleneksel olarak can yeleklerinde sıkça kullanılmıştır.

Nem barındırmayan yapısı ve liflerindeki özel maddeler nedeniyle toz akarları (mitelar) ve küfler bu elyafta üreyemez. Alerjisi veya astımı olanlar için oldukça güvenlidir. Kapok lifleri toplanırken ağaçlar kesilmez; sadece olgunlaşan meyve kozalakları hasat edilir. Tarım ilacı, böcek ilacı veya yapay sulama gerektirmeden tamamen doğal ortamında yetiştiği için çevreye zarar vermez ve doğada tamamen çözünebilir.

Lifleri kısa ve kırılgan yapıda olduğundan geleneksel pamuk gibi doğrudan tek başına iplik haline getirilip kıyafet dokumasında kullanılması zordur. Bu nedenle genellikle şu alanlarda değerlendirilir:
• Yüksek konfor, esneklik ve hava geçirgenliği sunduğundan kaliteli yastık, yorgan, yatak ve uyku tulumu dolgusu olarak.
• Isı ve ses izolasyonu gerektiren alanlarda.
• Can yelekleri, can simitleri ve gemi döşemelerinin doldurulmasında.
• Yağı çok iyi emme (yağ absorpsiyon) özelliği nedeniyle denizlerdeki petrol veya yağ sızıntılarını temizlemede filtre olarak kullanılır.