(Malağma),
Pontus Rumcası.
Katran sürmek için kullanılan ucu bezli sopa.
Katran sürmek için kullanılan ucu bezli sopa.
Katran sürmek,
İngilizce: tar, bitumen.
Katran:
Odun, kömür veya bitkisel maddelerin oksijensiz ortamda ısıtılmasıyla elde edilen, yoğun, siyah renkli, yağlı yapıda bir maddedir. Keskin is kokulu, suda erimediği için sürüldüğü yeri suya ve rutubete karşı koruyan ve birçok organik maddenin imalinde kullanılan maddedir.
XVII.-XVIII. yüzyıla ait Şer’iye Sicilleri incelendiğinde, bazı evlerin sokak kapılarına, gecenin bir yarısı, gizlice katran sürüldüğü anlaşılmaktadır. Genel kabule göre kapıya katran hanedeki kişilerin iffetsizleri sebebiyle sürülmekteydi. Zina hadiselerinin ispatlanmasının çok zor olması, bu suça kayıtsız kalmak istemeyen kişileri, mahrem ile kamusal alan arasında sınır olan sokak kapısı üzerinden, katran vasıtasıyla yetkililere duyurmaya sevk etmiştir. Toplumsal hafızada zinaya karşı tepki olarak kodlanan kapıya katran sürme geleneği, zaman içinde art niyetli kişiler tarafından iftira atmak ve kara çalmak için de kullanılır hale gelmiştir.
Malama sözcüğünün, yörelerimize göre halk ağzında kullanılan anlamları:
Havlu,
Karışım.
Buğday yığını.
Samanla karışık tahıl.
Taneleri ayrılmamış, samanla karışık tahıl.
Arpa veya buğdayın samanla karışık şekli.
Düven veya makineyle ezilip savrulmaya hazır tahıl harmanı.
Dövülmüş, savrulmamış tahıl ve saman karışımı.
Düğenlenmiş fakat savrulmamış taneli saman.
Dövenle sürmek için harmana yayılmış başaklı sap.
Dövülmüş, fakat savrulup taneleri samanından ayrılmamış, samanla karışık tahıl.
Savrulmak üzere Tığ haline getirilmeye hazır dövülmüş harman.
Kepek ve arpa kırması karışımı hayvan yemi.
Çimento vb. nesnelerden su karıştırılarak elde edilen bulamaç.
