(Putko),
Butko zeytini.
Gürcü coğrafyasına özgü çok özel ve endemik bir zeytin çeşididir.
Gürcü zeytin cinslerinden biridir.
Bir Gürcü asma cinsinin adı da butko'dur.
Türkiye’nin kuzeydoğusunda Çoruh Vadisi’nde özel iklim koşullarında Artvin ilinde, özellikle Yusufeli ilçesinde ve Çoruh Vadisi'nde yetiştirilir. Bölgenin mikroklima iklimi sayesinde benzersiz bir aroma ve kaliteye sahiptir. Karadeniz'in iç kesimlerindeki sarp ve yüksek rakımlı coğrafyaya uyum sağladığı için soğuğa karşı oldukça dayanıklıdır. Butko ağacı 8-12 metreye kadar büyür ve genişler. İnce kabuklu, küçük-orta boyutta ve etli bir zeytin türüdür. Çok düşük asit oranına ve oldukça yüksek polifenol (antioksidan) değerlerine sahiptir. Hem sofralık (yeşil ve siyah salamura) hem de yüksek kaliteli zeytinyağı üretimi için uygundur.
Gürcü araştırmacı M. Ğlonti'nin 1960 yılında yayımlanan kitabında saydığı Gürcü zeytin cinslerinden biri Butko' dur. 1927 yılında Sovyet merkezi hükumeti kararıyla Gürcistan'da zeytin üretimine son verilmiş. Butko bu ülkede ortadan kalkmış ancakTürkiye'de de Çoruh Vadisi'ne inşa edilen barajlar nedeniyle zeytinliklerin çoğu sular altında kalmıştır.Artvin vilayeti üzerine çalışmasıyla tanınan Muvaddid Zeki 1927 yılında Putko şeklinde yazdığı bu zeytin cinsinin Artvin vilayetinde zeytin mahsulünün yüzde 25' ini oluşturduğunu yazmıştır. Bölgede Butko dışında, Otur ve Sati adlı zeytin çeşitleri de bulunmaktadır.
