İskambilde karo işaretine, rengine verilen başka bir ad...


Dineri, (Rumca). 
İskambil kâğıtlarındaki işaretlerden karo.
Karo, (Fr. carreau). 
Oyun kâğıtlarının küçük, kırmızı, baklava biçimli benekli olanı.
Orya, 
Briç oyununda genellikle karo olarak anlamında kullanılır. 

Oyun kartlarının bugünkü şekilleriyle kullanılmalarının 14. yüzyıl Fransa'sına dayandığı bilinir. O tarihlerde, Fransa'da dört sınıf vardı ve iskambil kağıtlarındaki kupa, maça, karo ve sinek bu dört sınıfı temsil ediyordu. Kupa bir kalkanı andıran şekli ile asil sınıfı ve kiliseyi, maça bir mızrağın ucunu çağrıştıran şekli ile orduyu, karo ticari deniz işletmelerinin eşkenar dörtken kiremitlerinden esinlenerek orta sınıfı, sinek ise yonca yaprağına benzeyen şekli ile köylüyü temsil ediyordu. Bugün briç, poker veya benzeri oyunlarda, kupanın en değerli, sineğin ise en değersiz kart olmasının nedeni işte bu sınıflamadır.

Aslında bizde papaz adı verilen kartın adı İngilizce'de kral (king), kızın ise kraliçedir (queen). Vale veya oğlan için ilk zamanlarda düzenbaz anlamına gelen 'knave' kelimesi kullanılırken, günümüzde 'jack' ismi kullanılmaktadır. Yani yabancı kartlarda kral ve kraliçe evli iken, bizde biraz yaşlı görülerek krala papaz adı verilmiş, kraliçeye de 'kız' denilerek oğlana layık görülmüştür.
Bazı ülkelerde oyun kartlarında değişik isim ve semboller kullanılmasına rağmen, en yaygın olanı Fransızların kullandıklarıdır. Fransızlar 'maça' şeklini mızrağa benzeterek 'pique' adını vermişlerdir. İngilizce'de ise aynı anlamdaki 'spades' kelimesi kullanılmaktadır. Her ne kadar bir kalkanı andırdığı için asil sınıfı temsil ettiği ileri sürülse de 'kupa' klasik bir kalp şeklidir. Bu nedenle Fransızlar ona 'coeur', ingilizler ise 'heart' adını vermişlerdir.

'Karo' için Fransızca'da kare anlamındaki 'carreau' kullanılırken İngilizler elmas anlamındaki 'diamond'u tercih etmişlerdir. Bizim 'sinek' dediğimiz şekil ise çok açık üç yapraklı bir yoncadır. Fransızlar bu anlamdaki 'trefle' kelimesini kullanırlarken, İngilizler 'club' (kulüp) ismini kullanmışlardır.

İşte bu nedenle briç oyuncuları maçaya 'pik', kupaya 'kör', sineke de 'trefli' derler, zaten aslına uygun olan karoyu da olduğu gibi kullanırlar. Birli, papaz, kız ve oğlan için kullanılan as, rua, dam ve vale isimleri de yine Fransızca karşılıkları As, Roi, Dame ve Valet kelimelerinden dilimize geçmiştir.

İskambil oyunları, genellikle 52 kart içeren standart iskambil kâğıtları destesi veya onun türevleriyle oynanan oyunlardır. İskambil destesi üzerinde resim veya sayılar bulunan kartlar içerir.

Bu kartlar sinek (sembolü \clubsuit, trefl de denir), karo (sembolü \diamondsuit), kupa (sembolü \heartsuit, kör de denir), maça (sembolü \spadesuit, pik de denir) olmak üzere dört gruba ayrılmıştır.

Her grup içersinde üzerinde 1 den 10'a kadar bir sayı olan birer kart ve ayrıca birer tane de üzeri resimli "vale" (bacak, jilet vs de denir), "kız" (dam da denir), "papaz" (rua da denir) kartı vardır. Üzerinde sayı olan kartlar "maça ikilisi, sinek yedilisi" gibi adlarla anılırken, üzerinde 1 sayısi olan kartlara "as" demek gelenektir.

İskambil oyunlarının sayısı ve çeşidi çok fazla olduğundan ana hatlarıyla bile kartların işlevlerinden bahsetmek mümkün değildir. Dahası birçok oyunda modifiye desteler kullanılır. Mesela Ellibir oyunu iki tane 52'lik desteyle oynanınırken, Altmışaltı oyunu standart destenin sadece As, papaz, kız, vale, 10'lu ve 9'lu kartları kullanarak oynanır.

Briç elli iki kartlık standart iskambil destesiyle oynanan bir iskambil oyunudur. Turnuva brici versiyonu, şansın etkisini en aza indirmesi ve zihni yetenekleri bilemesi nedeniyle diğer iskambil oyunlarından çok çoğunlukla Satranç'a benzetilir. Zekanın etkisi olduğu 2 iskambil oyunundan biridir.(diğeri blöf)

İskambil Oyunları;
Altmışaltı,  Anastra,  Americano, 
Batak,  Blöf,  Blackjack,  Bezik,  Bulum, Briç,
Dürt,  Dost kazığı ,
Ellibir,  Eşşek,  Esperansa,
Fanti,  Fitil,
Hoşgin (Nezere), 
İhale,  İskambil(Altıkol),
Kanasta,  Kastet,  Kılıç,  King,  Konçina,  Konken, Koyeye,  Kaptı Kaçtı,  
Maça Kızı,
Ohel,
Papaz Kaçtı , Piket,  Pinaki , Pis Yedili , Pişti,  Poker,  Prafa,   
Remi,
T-Rex,  Tık,  Toto, 
Uno, 
Üçbeşsekiz, 
Yanık,  Yirmibir,  Yükleme, Yüzbir,










Kaynakça; http://tr.wikipedia.org/


Google+ Followers

Popüler Yayınlar

Follow by Email